Urlopy wypoczynkowe

OGÓLNE INFORMACJE O URLOPACH PRACOWNIKÓW NIEBĘDĄCYCH NAUCZYCIELAMI AKADEMICKIMI

A)  URLOP WYPOCZYNKOWY

Prawo do urlopu wypoczynkowego

Pracownikowi, w każdym roku pracy przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego, a obowiązkiem pracodawcy jest udzielenie go w roku, w którym pracownik nabył do niego prawo. Urlop powinien być udzielony pracownikowi w naturze, natomiast wypłata ekwiwalentu pieniężnego jest dopuszczalna tylko w sytuacjach przewidzianych prawem,
tj. po zakończeniu trwania umowy o pracę lub rozwiązania stosunku pracy.

Pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu wypoczynkowego, ani przenieść tego prawa na inną osobę.

Wymiar urlopu wypoczynkowego

Wymiar urlopu wypoczynkowego dla pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy wynosi:

- 20 dni jeżeli pracownik posiada ogólny staż pracy mniejszy niż 10 lat

- 26 dni jeżeli pracownik posiada co najmniej 10 letni ogólny staż pracy

Wymiar urlopu wypoczynkowego pracowników niepełnoetatowych ustala się proporcjonalnie
 do wymiaru ich czasu pracy, biorąc za podstawę wymiar urlopu określony dla zatrudnionego
w pełnym wymiarze czasu pracy. Np. dla pracownika zatrudnionego w wymiarze 1/2 etatu wymiar urlopu wynosi odpowiednio:

- 10 dni jeżeli pracownik posiada ogólny staż pracy mniejszy niż 10 lat

- 13 dni jeżeli pracownik posiada co najmniej 10 letni ogólny staż pracy.

Przy wyliczaniu wymiaru urlopu dla pracownika zatrudnionego u danego pracodawcy w trakcie roku kalendarzowego, niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia.

Wymiar urlopu wypoczynkowego zależy od stażu pracy i wykształcenia pracownika. Do stażu pracy wlicza się okresy pracy również u poprzednich pracodawców i okresy nauki pobierania nauki.

Okresy pracy i nauki nie podlegają sumowaniu, uwzględnia się tylko jeden najkorzystniejszy okres dla pracownika.

Urlop uzupełniający

Pracownikowi, który wykorzystał urlop za dany rok kalendarzowy, a następnie uzyskał w ciągu tego roku prawo do urlopu w wyższym wymiarze, przysługuje urlop uzupełniający. Urlop jest uzupełniany bez względu na fakt, czy pracownik nabył do niego prawo w styczniu, czy też grudniu.

 

 

Udzielnie urlopów wypoczynkowych

Urlopu udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym
go rozkładem czasu pracy, w wymiarze godzinowym, odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika w danym dniu.

Jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom pracy.

Pierwszy urlop wypoczynkowy

Pracownik podejmujący pracę po raz pierwszy, w roku kalendarzowym, w którym podjął pracę, uzyskuje prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru przysługującego urlopu.

Miesiąc pracy upływa w dniu poprzedzającym upływ miesięcznego terminu, np. jeśli stosunek pracy został nawiązany 4 stycznia, to miesiąc pracy upłynie 3 lutego, jeśli zaś 1 lutego, to miesiąc pracy upłynie z dniem 28 lutego.

Prawo do kolejnych urlopów pracownik nabywa w każdym następnym roku kalendarzowym.

Wykorzystanie urlopu wypoczynkowego

Pracownik ma prawo do nieprzerwanego urlopu wypoczynkowego. Urlop może zostać podzielony na części tylko na wniosek pracownika, z tym że co najmniej jedna część urlopu powinna trwać
nie mniej niż 14 dni kalendarzowych.

Urlop udzielany jest pracownikowi po zawnioskowaniu pracownika przez portal samoobsługowy SAP i akceptacji bezpośredniego przełożonego.

W Uniwersytecie nie są sporządzane plany urlopowe, a kierownicy jednostek organizacyjnych
są zobowiązani do udzielania urlopów biorąc pod uwagę wnioski pracowników i konieczność zapewnienia normalnego toku pracy.

Urlop wypoczynkowy proporcjonalny

W roku kalendarzowym w którym ustaje stosunek pracy z pracownikiem uprawnionym
do kolejnego urlopu , przysługuje mu:

- urlop u dotychczasowego pracodawcy w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego u tego pracodawcy w roku ustania stosunku pracy, chyba że przed ustaniem tego stosunku pracownik wykorzystał urlop w przysługującym mu lub wyższym wymiarze

- urlop u kolejnego pracodawcy w wymiarze proporcjonalnym do okresu pozostałego do końca danego roku kalendarzowego, lub proporcjonalnym do okresu zatrudnienia w danym roku kalendarzowym.

Jeżeli jednak przed ustaniem stosunku pracy w ciągu roku kalendarzowego pracownik wykorzystał urlop wypoczynkowy w wymiarze wyższym niż wynikający z okresu zatrudnienia, przysługuje mu
u kolejnego pracodawcy urlop wypoczynkowy w odpowiednio niższym wymiarze.

Urlop wypoczynkowy w wymiarze proporcjonalnym przysługuje również pracownikowi powracającemu do pracy   u dotychczasowego pracodawcy w ciągu roku kalendarzowego
po trwającym co najmniej 1 miesiąc okresie:

- urlopu bezpłatnego

- urlopu wychowawczego

- odbywania zasadniczej służby wojskowej

- tymczasowego aresztowania

- odbywania kary pozbawienia wolności

- nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy.

 

Termin urlopu wypoczynkowego

Ustalony termin urlopu wiąże obie strony zarówno pracodawcę jak i pracownika. Jego przesunięcie może nastąpić na wniosek pracownika, który swoją decyzję umotywuje ważnymi przyczynami
lub z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, jeżeli nieobecność pracownika spowodowałaby poważne zakłócenia toku pracy.

Obligatoryjne przesunięcie urlopu może nastąpić jeżeli pracownik nie może rozpocząć urlopu
w ustalonym terminie z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy, a w szczególności
z powodu:

- czasowej niezdolności do pracy w skutek choroby

- odosobnienia w związku z choroba zakaźną

- powołania na ćwiczenia wojskowe albo na przeszkolenie wojskowe do 3 miesięcy

- urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego i urlopu ojcowskiego.

Rozpoczęcie urlopu i niewykorzystanie go przez pracownika z w/w przyczyn zobowiązuje pracodawcę do udzielenia pracownikowi niewykorzystanej części urlopu w terminie późniejszym.

Odwołanie pracownika z urlopu wypoczynkowego

Pracodawca może odwołać pracownika z urlopu tylko wówczas, gdy jego obecność w pracy wymagają okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu.

Decyzję o odwołaniu pracownika z urlopu podejmuje pracodawca, który pokrywa koszty poniesione przez pracownika w bezpośrednim związku z odwołaniem go z urlopu,
po udokumentowaniu kosztów przez pracownika.

Wykorzystanie urlopu wypoczynkowego w okresie wypowiedzenia

W okresie wypowiedzenia pracodawca może wysłać pracownika na przysługujący urlop wypoczynkowy zaległy i bieżący, a pracownik jest zobowiązany go wykorzystać.

Urlop na żądanie

Pracodawca jest obowiązany udzielić na żądanie pracownika, w terminie przez niego wskazanym nie więcej niż 4 dni urlopu na żądanie w każdym roku kalendarzowym.

Pracownik zgłasza żądanie udzielania urlopu najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu.

Urlop na żądanie może być wykorzystany jednorazowo lub w częściach.

4 dni urlopu na żądanie przysługują każdemu pracownikowi niezależnie od wymiaru i systemu czasu pracy. Każdy dzień wolnego na żądanie odlicza się pracownikowi od przysługujących mu dni urlopu wypoczynkowego.

 

Urlop po długiej chorobie

Dopuszczalne jest udzielenie przez pracodawcę urlopu wypoczynkowego bezpośrednio
po zakończonej niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą pracownika, bez uprzedniego kierowania go na kontrolne badania lekarskie w celu ustalenia jego zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku.

Ekwiwalent za urlop wypoczynkowy

W niektórych sytuacjach pracownik zamiast pójść na urlop wypoczynkowy, dostaje za ten czas ekwiwalent pieniężny. Dzieje się tak, gdy z przyczyn obiektywnych wykorzystanie urlopu w naturze było niemożliwe i tylko w sytuacjach przewidzianych prawem. Mowa tutaj o rozwiązaniu lub wygaśnięciu umowy o pracę. Nie ma tu znaczenia, w jaki sposób doszło do ustania stosunku pracy, np. za porozumieniem stron, za wypowiedzeniem, czy rozwiązaniem bez wypowiedzenia.

Pracownik niepełnosprawny

Pracownikowi niepełnosprawnemu zaliczanemu do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych
w roku kalendarzowym. Prawo do pierwszego urlopu wypoczynkowego dodatkowego osoba niepełnosprawna uzyskuje po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia jej do jednego
z wyżej wymienionych stopni niepełnosprawności. Wówczas wymiar zwykłego urlopu wypoczynkowego ulega zwiększeniu.

Odpowiedzialność pracodawcy

Pracodawca powinien udzielić urlopu pracownikowi w tym roku, w którym pracownik nabył do niego prawo. Urlopu niewykorzystanego w tym terminie pracodawca powinien udzielić najpóźniej do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego, nieudzielenie przez pracodawcę urlopu zaległego w terminie określonym powyżej stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika.

Roszczenie pracownika o udzielenie zaległego urlopu wypoczynkowego przedawnia się dopiero
z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.

 

 

B)   ZWOLNIENIA OKOLICZNOŚCIOWE

Pracodawca udziela urlopów okolicznościowych w związku z ważnymi wydarzeniami rodzinnymi
i osobistymi pracownika: 

- 1 dzień w razie ślubu dziecka pracownika,

- 1 dzień w razie zgonu i pogrzebu siostry, brata, teściowej, teścia, babci, dziadka pracownika,

- 1 dzień w przypadku zgonu i pogrzebu innej osoby, będącej na utrzymaniu lub pod bezpośrednią opieką pracownika,

- 2 dni w związku ze ślubem pracownika,

- 2 dni w razie urodzenia się dziecka,

- 2 dni w razie zgonu i pogrzebu małżonka pracownika, jego dziecka, ojca matki, ojczyma lub macochy

 

C)   URLOP BEZPŁATNY

Jeśli pracownik chce skorzystać z urlopu bezpłatnego, musi złożyć pisemny wniosek, w którym należy podać okres jego trwania oraz podstawę prawną. Nie ma obowiązku wskazywania z jakiego powodu pracownik składa wniosek. Okresu urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Z urlopu bezpłatnego może skorzystać każdy pracownik, niezależnie od tego, na podstawie jakiej umowy o pracę pracuje oraz jaki ma staż pracy - wniosek można złożyć nawet pierwszego dnia pracy.

Przy udzielaniu urlopu bezpłatnego, dłuższego niż 3 miesiące, strony mogą przewidzieć dopuszczalność odwołania pracownika z urlopu z ważnych przyczyn.

Urlop bezpłatny trwający mniej niż 1 miesiąc nie ogranicza prawa pracownika do urlopu wypoczynkowego.