✯ Kolonizacja peryferyjnych obszarów wyżyn lessowych przez społeczności wczesnorolnicze (2 poł. VI – koniec V tys. BC)

Informacje o projekcie

Nazwa zadania: Kolonizacja peryferyjnych obszarów wyżyn lessowych przez społeczności wczesnorolnicze (2 poł. VI – koniec V tys. BC), na przykładzie północnego przedpola Wyżyny Sandomierskiej
Żródło finansowania: Narodowe Centrum Nauki
Program: OPUS 10
Numer: DEC-2015/19/B/HS3/01720
Kwota: 506 801,00 zł
Okres realizacji: 2016-2020 (w trakcie realizacji)
Kierownik: dr Marcin Szeliga
Słowa klucze: pogranicze wyżyn lessowych, wczesny neolit, kultura ceramiki wstęgowej rytej, kultura malicka,
badania interdyscyplinarne

Zasadniczym celem projektu jest kompleksowa analiza i charakterystyka procesu kolonizacji pogranicza lessowej Wyżyny Sandomierskiej oraz piaszczysto-gliniastych terenów Przedgórza Iłżeckiego przez społeczności wczesnorolnicze pomiędzy 2 poł. VI, a końcem V tys. BC. Kluczowe zadanie stanowi ustalenie faktycznych przyczyn i okoliczności, a także mechanizmów formowania się wczesnoneolitycznych skupisk osadniczych na terenach posadowionych poza zwartym zasięgiem utworów lessowych, tj. w obrębie stref ekologiczno-krajobrazowych istotnie odbiegających od udokumentowanych dotychczas preferencji osadniczych ugrupowań naddunajskiego kręgu kulturowego (w tym kultury ceramiki wstęgowej rytej i kultury malickiej). Szczególnie istotne w tym kontekście jest określenie podłoża, charakteru i stopnia intensywności osadnictwa, a także zakresu aktywności gospodarczej w ich obrębie, wraz z identyfikacją i rekonstrukcją wszelkich uwarunkowań i konsekwencji tych procesów, zarówno na poziomie środowiskowym, jak też chronologicznym oraz taksonomiczno-kulturowym. 

Podstawę realizacji projektu stanowią wyniki interdyscyplinarnych badań terenowych prowadzonych w obrębie i otoczeniu wybranych stanowisk archeologicznych ulokowanych w północnej, krawędziowej partii Wyżyny Sandomierskiej (Jastków, stan. 1 i 46, Wólka Wojnowska, stan. 33) oraz na terenach jej północnego przedpola, tj. na Przedgórzu Iłżeckim (Tominy, stan. 6, Zawada, stan. 14, Wojciechówka, stan. 2). Pogranicze to pozostaje od ponad dekady obiektem zasadniczych zainteresowań naukowych oraz aktywności terenowej pracowników Instytutu Archeologii UMCS. Stanowi ono obecnie jeden z najlepiej rozpoznanych pod względem archeologicznym wczesnoneolitycznych mikroregionów osadniczych usytuowanych poza pokrywą lessową wyżyn południowopolskich, pretendując tym samym do rangi jednej z najistotniejszych płaszczyzn odniesienia w studiach nad problematyką zasiedlenia tego typu obszarów na przestrzeni VI i V tys. BC.