Dr Grzegorz Iwanicki - projekt MINIATURA 5

Dr Grzegorz Iwanicki z Instytutu Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej (Wydział Nauk o Ziemi i Gospodarki Przestrzennej UMCS) w ramach programu Miniatura 5 realizuje projekt pt. "Ocena promocji parków ciemnego nieba w ramach systemów informacji turystycznej na szczeblu regionalnym i lokalnym w Polsce i wybranych krajach Europy".

Parki ciemnego nieba (PCN) to innowacyjne obszary funkcjonujące na przecięciu turystyki i rekreacji, edukacji oraz ochrony środowiska, powoływane w celu rozwoju potencjału obszarów wiejskich poprzez ochronę i eksponowanie walorów nieskażonego sztucznym światłem nocnego nieba na wyselekcjonowanych i przyrodniczo cennych terenach, a także poprzez wzmocnienie rozwoju turystyki edukacyjnej i zrównoważonej.

Uwzględniając rolę i znaczenie PCN, aby spełniały one prawidłowo swoje funkcje z zakresu propagowania wiedzy o zanieczyszczeniu sztucznym światłem i rozwijania turystyki zrównoważonej, turyści przede wszystkim muszą wiedzieć o istnieniu takich obszarów, na co zwracano uwagę już w poprzednich dekadach. Obserwacje własne (wstępna analiza dotycząca wybranych PCN) wskazują jednak, iż potencjał PCN oraz wypełnianie przez nie ich funkcji są ograniczone właśnie z uwagi na brak lub niewystarczającą promocję, przez co turyści odwiedzający te obszary, oraz społeczność mieszkająca w bezpośrednim sąsiedztwie PCN, często są zupełnie nieświadomi istnienia tych unikatowych produktów turystycznych. Mimo istnienia ponad 230 PCN na całym świecie, dotychczas nie dokonano oceny ich promocji w systemach informacji turystycznej, oraz nie zbadano wpływu PCN na propagowanie wiedzy z zakresu problematyki zanieczyszczenia światłem. Wiadomo jedynie, że wiedza w społeczeństwie na temat zagadnień związanych z zanieczyszczeniem świetlnym i form minimalizacji tego zjawiska, w tym działań poprzez ustanawianie PCN, jest raczej znikoma.

Badania planowane w ramach projektu będą miały charakter badań wstępnych, eksploracyjnych, przeprowadzonych jako studia przypadków. W ramach badania odwiedzone zostaną regionalne i lokalne centra oraz punkty informacji turystycznej (PIT) zlokalizowane w promieniu do 50 km od granic najstarszych i jednych z najmłodszych PCN w Europie (m.in. parki w Wielkiej Brytanii, Francji i wybranych krajach bałkańskich). Uwzględnienie daty utworzenia parków oraz instytucji stojącej za ich utworzeniem pozwoli na określenie stopnia zależności pomiędzy zakresem promocji turystycznej, a długością czasu ich funkcjonowania i mechanizmów promocji stosowanych przez instytucje nimi zarządzające. Uzupełnieniem wizyt w PIT będą badania terenowe w celu identyfikacji oraz ewaluacji oznaczeń i obiektów informacyjnych o PCN na szlakach turystycznych i przy wejściach do parków (znaki, tablice informacyjne, i inne oznaczenia).

Uzyskane wyniki stanowić będą wstępną diagnozę, która będzie punktem wyjścia do planowanego, międzynarodowego projektu, mającego na celu badania porównawcze PCN o szerszym zakresie tematycznym.

 

    Młodzi naukowcy UMCS