Katedra Psychopedagogiki Specjalnej i Socjopedagogiki Specjalnej

Kierownik Katedry
dr hab. Zofia Palak prof. UMCS
ul. Narutowicza 12 , 20-004 Lublin
pok.  Nr 58,  tel. 81 537 6366
mail: zofia.palak@poczta.umcs.lublin.pl

Druga osoba do kontaktu w sprawach Katedry:

dr hab. Piotr Gindrich, prof. UMCS
pok.  Nr 32 , tel. 81 537 6338
p.gindrich@poczta.umcs.lublin.pl


Pracownicy
dr Małgorzata Brodacka
dr Dorota Chimicz
prof. dr hab. Maria Chodkowska
dr hab. Piotr Gindrich, prof. UMCS
dr Małgorzata Gulip
dr hab. Zdzisław Kazanowski, prof. UMCS
dr hab. Zofia Palak, prof. UMCS
dr Beata Papuda-Dolińska
dr hab. Monika Parchomiuk, prof. UMCS

dr hab. Andrzej Pielecki, prof. UMCS

dr Anna Prokopiak
dr Katarzyna Rusinek
dr hab. Beata Szabała
dr Magdalena Wójcik

Historia Katedry
Katedra powstała w 2019 roku w wyniku połączenia Zakładu Psychopedagogiki Specjalnej utworzonego w 1970 roku przez prof. dr hab. Zofię  Sękowską,  liczącego w chwili łączenia 10 osób oraz Zakładu Socjopedagogiki Specjalnej utworzonego w  1999 roku przez prof. dr hab. Marię Chodkowską, liczącego podczas łączenia 5 osób. Kierownikiem Katedry została dr. hab. Zofia Palak, prof. UMCS, która od 1999 roku sprawowała funkcję kierownika Zakładu Psychopedagogiki Specjalnej. Badania naukowe realizowane w Katedrze  stanowią kontynuację i twórcze rozwinięcie żywych i aktualnych tradycji lubelskiej szkoły pedagogiki specjalnej, akcentującej nierozerwalny związek i kluczowe znaczenie psychologicznych, pedagogicznych i socjologicznych problemów w teorii i  praktyce edukacji i rehabilitacji osób z niepełnosprawnościami. Pracownicy Katedry zajmują się także tworzeniem koncepcji i planów kształcenia pedagogów specjalnych w UMCS. Prowadzą zdecydowaną większość zajęć dydaktycznych na kierunku Pedagogika specjalna realizowanych w formie studiów stacjonarnych i niestacjonarnych oraz na studiach podyplomowych.

Aktualna tematyka badawcza
    Psychopegagogiczne i socjopedagogiczne aspekty uwarunkowań, organizacji, przebiegu i efektywności edukacji i rehabilitacji osób z różnym rodzajem i stopniem niepełnosprawności w edukacji włączającej, integracyjnej i specjalnej, koncepcja projektowania uniwersalnego dla edukacji.
    Psychopedagogiczne i socjopedagogiczne korelaty gotowości dzieci i młodzieży  do integracji z niepełnosprawnymi rówieśnikami.
    Wykorzystywanie technologii wspomagających uczniów z niepełnosprawnościami w edukacji włączającej i do uczestnictwa w kulturze osób z niepełnosprawnością wzroku – audiodeskrypcja.
    Psychospołeczne funkcjonowanie dorosłych osób z niepełnosprawnością i chorobą przewlekłą w kontekście interdyscyplinarnych eksploracji teoretyczno-badawczych.
    Seksualność, starzenie się i starość osób z niepełnosprawnością rozwojową. Multiwiktymizacja jako doświadczenia osób z niepełnosprawnością. Aspekty psychospołeczne.
    Funkcjonowanie rodziców dzieci z niepełnosprawnością w rolach rodzinnych i zawodowych. Korelaty konfliktu i wzbogacenia.
    Psychospołeczne uwarunkowania rozwoju osobistego, kompetencji komunikacyjnych, autonomii i aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnością sensoryczną.
    Związek między postawą twórczą młodzieży licealnej a jej funkcjonowaniem psychospołecznym z uwzględnieniem trudności w uczeniu się i zjawiska tzw. podwójnej wyjątkowości.
    Perspektywy  rozwoju osób z niepełnosprawnością intelektualną oraz osób z autyzmem; diagnoza i terapia, postawy wobec ich autonomii i seksualności .
    Trudności i zaburzenia percepcyjno-motoryczne dzieci z niepełnosprawnościami i osób z zaburzeniami procesów integracji sensorycznej. Diagnoza funkcjonalna.

Projekty badawcze
1.Projekt NCBiR i Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej  w Lublinie  pn. "Uniwersalność +" – zadanie: Realizacja zajęć z "Projektowania uniwersalnego" na Wydziale Pedagogiki i Psychologii (III.2021-VI.2023). dr D. Chimicz – uczestnik.
2. Projekt FRSE - Edukacja włączająca bez granic – Polska – Norwegia. dr D. Chimicz – uczestnik.
3. Projekt pt.: „Postawa twórcza młodzieży licealnej a jej psychospołeczne funkcjonowanie”. Kierownik projektu: dr hab. P. A. Gindrich, prof. UMCS
5. Program DAPHNE 2011/2012. Temat: System for Protection and Empowerment of Autistic Child as victim of a hi se or Unintentional Perpetrator. Liderem była włoska organizacja pozarządowa. Kierownik w Polsce – dr A. Prokopiak.
6. Projekt w ramach programu polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP.  Temat: Introducing the Polish model of education for children with autism; Strengthening the Active Role of Parents of Children with autism through the implementation of Polish MODEL Support. Oferent- Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Ambasada RP w Tiranie. Kierownik – dr A. Prokopiak. Dwie edycje -2014 i 2015.
7. Projekt: „Model pracy zespołu do spraw przygotowania osoby z niepełnosprawnością intelektualną w placówkach edukacji do zatrudnienia na otwartym rynku pracy” w ramach  „Mikro innowacje – makro korzyści” – dr K. Rusinek - uczestnik (projekt zrealizowany).

Współpraca naukowa
    Dr hab. P. A. Gindrich, prof. UMCS od 2007 roku współpracuje ze Światową Radą powołaną ds. Dzieci Zdolnych i Utalentowanych, w skrócie WCGTC (World Council for Gifted and Talented Children) oraz z Międzynarodowym Centrum Innowacji Edukacyjnych, w skrócie ICIE (International Centre for Innovation in Education).
    Dr hab. Z. Kazanowski, prof. UMCS współpracuje z dr Tetianą Martyniuk -  Wschodnioeuropejski Uniwersytet Narodowy im. Łesi Ukrainki w Łucku, Wydział Edukacji Nauczycieli i Pracy Socjalnej, Katedra Pracy Socjalnej i Pedagogiki Szkolnictwa Wyższego, Ukraina  (efektem są 2 wspólne artykuły).
    Dr hab. M. Parchomiuk, prof. UMCS jest recenzentem artykułów naukowych w czasopismach międzynarodowych oraz polskich z listy czasopism punktowanych, m.in. International Journal of Environmental Research and Public Health, International Journal of Disability, Development, & Education; Disability and Rehabilitation, European Journal of Social Work, Rehabilitation Psychology, Szkoła Specjalna, Człowiek-Niepełnosprawność-Społeczeństwo; Forum Pedagogiczne; Niepełnosprawność, Dyskursy Pedagogiki Specjalnej. Brała udział w Międzynarodowej Konferencji Focus on Autism in Inclusive Education. Ponadto przygotowała prezentację, która zostanie umieszczona na serwerze głównego koordynatora projektu - Uniwersytetu w Northampton (czerwiec 2020). Jest członkiem rady redakcyjnej czasopisma Journal of Intellectual Disability - Diagnosis and Treatment (lista czasopism punktowanych).
    Dr A. Prokopiak współpracuje z Centro de Terapia Ocupacional Pediátrica Os Bambans w Hiszpanii, a także z polskimi uczelniami takimi jak: Uniwersytet Medyczny w Lublinie, Politechnika Lubelska, Uniwersytet Rzeszowski.
    Dr hab. Z. Palak, prof.,UMCS recenzuje teksty w następujących czasopismach: Szkoła Specjalna, Przegląd Psychologiczny, Roczniki Pedagogiczne KUL, a także monografie zlecane przez liczne wydawnictwa naukowe.

Nagrody i wyróżnienia
Medale Komisji Edukacji Narodowej
Nagrody Indywidualne Rektora UMCS (III stopnia)
Nagrody Zespołowe Rektora UMCS (III stopnia)

Najważniejsze publikacje 
    Brodacka, M. (2016). Elementy terapii ręki w przedszkolu. W: Z. Palak, M. Wójcik (red.) Terapia pedagogiczna dzieci ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi. Nowe oblicza terapii w pedagogice specjalnej. Wyd. UMCS, Lublin, s.149-160.
    Brodacka, M. (2014). Zabawy plastyczne jako forma autorehabilitacji dziecka – na przykładzie terapii ręki. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J, Vol 27, No 2.
    Chimicz D. (2015). Młodzież z niepełnosprawnością intelektualną wobec własnej sytuacji życiowej, Lublin, Wydawnictwo UMCS.
    Chimicz D. (2017). Postrzeganie osób z niepełnosprawnością przez uczniów szkoły podstawowej. Przemiany w rezultacie oddziaływań edukacyjnych. [w:] „Lubelski Rocznik Pedagogiczny”, Vol 36, No 2, s. 149-169.
    Chimicz D. (2018). Wychowanie seksualne osób z niepełnosprawnością intelektualną– rozważania nad rolą pedagoga. [w:] A. Pawlak-Kindler (red.) „Terapia osób z niepełnosprawnością intelektualną”, Wydawnictwo UMCS, Lublin.
    Chodkowska M., Kazanowski Z. (2020). Gotowość młodzieży do integracji szkolnej z uczniem z niepełnosprawnością intelektualną, UMCS, Lublin.
    Chodkowska M., Kazanowski Z. (2017). Zasoby podmiotowe pracowników socjalnych i osób bezrobotnych objętych pomocą  socjalną, UMCS, Lublin.
    Chodkowska M., Szabała B. (2012). Osoby z upośledzeniem umysłowym w stereotypowym postrzeganiu społecznym. Wyd. UMCS, Lublin, ss. 255.   
    ChodkowskaM., ByraS., Kazanowski Z., Parchomiuk M., Osik-Chudowolska D.,Szabała B. (2010). Stereotypy niepełnosprawności. Między wykluczeniem a integracją. Wyd. UMCS, Lublin, ss. 162
    Gindrich Gindrich P. (2002). Funkcjonowanie psychospołeczne uczniów dyslektycznych. Lublin: Wyd. UMCS, ss.190.
    Gindrich P. (2007). Psychospołeczne komponenty nieprzystosowania. Wybrane zagadnienia. Lublin: Wyd. UMCS, ss.229.
    Gindrich P. (2011). Psychospołeczne korelaty wyuczonej bezradności młodzieży gimnazjalnej z trudnościami w uczeniu się i zaburzeniami towarzyszącymi. Lublin: Wyd. UMCS, ss. 313.
    Gindrich P., Palak Z., Kirenko J., Pielecki A., Kazanowski Z. (2008/2009). Student teachers in special education and their readiness to work with gifted and talented children, "Gifted and Talented International", Vol. 23 & 24, 39-48.
    Gulip, M., (2020). Dorośli ze spektrum autyzmu – przegląd badań. W: Prokopiak, A., (red.) Osoby ze spektrum autyzmu w biegu życia, Wydawnictwo UMCS. Lublin.
    Kazanowski Z. (2019). Readiness of the Polish and Ukrainian youth to be educationally integrated with their disabled peers, Edulearn 19 Proceedings, 11th International Conference on Education and New Learning Technologies,  p. 2625 – 2630.
    Kazanowski Z. (2015). Społeczny wymiar współczesnej koncepcji niepełnosprawności intelektualnej, Annales UMCS,  Sec. J, vol. 28, 1, s. 33 – 43.  
    Kazanowski Z. (2011). Przemiany pokoleniowe postaw wobec osób upośledzonych umysłowo, UMCS, Lublin.
    Kazanowski Z., Byra S. (2015). Postrzeganie kompetencji zawodowych nauczyciela w edukacji inkluzyjnej – próba pomiaru, w: Szczupał B., Giryński A., Szumski G. (red.), W poszukiwaniu indywidualnych dróg wspierających wszechstronny rozwój osób z niepełnosprawnością, Wyd. APS, Warszawa, s. 247 – 260.
    Palak Z (2000). Uczniowie niewidomi i słabowidzący w szkołach ogólnodostępnych, Wydawnictwo UMCS, Lublin,  ss. 178.
    Palak Z. red. (2006). Jakość życia osób niepełnosprawnych i nieprzystosowanych społecznie Wydawnictwo UMCS, Lublin, ss. 414.
    Palak Z.,Wójcik M. red (2016). Terapia pedagogiczna dzieci ze specjalnymi potrzebami  rozwojowymi i edukacyjnymi. Nowe oblicza terapii w pedagogice specjalnej, Wyd. UMCS, Lublin, ss. 269.
    Palak Z. (2017). Tendencje w edukacji dzieci z niepełnosprawnością – szanse i zagrożenia, Lubelski Rocznik Pedagogiczny, Vol 36, No 2,   s. 13 – 33.
    Papuda-Dolińska B. (2017). Dziecko z niepełnosprawnością wzroku w roli ucznia szkoły ogólnodostępnej, integracyjnej i specjalnej, Wyd. UMCS, Lublin, ss.229.
    Parchomiuk M. (2020). Work-family balance and satisfaction with roles in parents of disabled children. “Community, Work and Family”.
    Parchomiuk M. (2019). Starzenie się, starość, śmierć i umieranie osób z niepełnosprawnością intelektualną. Impuls, Kraków.
    Parchomiuk M. (2016). Seksualność człowieka z niepełnosprawnością intelektualną. Impuls, Kraków.
    Pielecki A. (2013). Zmiany postaw młodzieży wobec osób z niepełnosprawnością, Wyd. UMCS, Lublin, ss. 210.
     Pielecki A. (2018). Sprawność fizyczna, sport, rekreacja i turystyka w rehabilitacji osób z niepełnosprawnością intekektualną [w:] red. A. Pawlak-Kindler: Terapia osób z niepełnosprawnością intelektualną, Wydawnictwo UMCS, Lublin s. 157 – 175.
    Pielecki A. (2012). Modeling attitudes of middle school pupils towards handicapped persons (w:) “The Man And The Universe”. Devoted to the 25th Anniversary of the Union of scientists in Bulgaria, Smolyan, s.235-249.
    Pielecki A. (2012). Modifying the attitudes of secondary school students towards blind people (w:) Традиции, посоки, предизвикателства.” Сборник с доклади от Юбилейната национална научна конференция с международно участие, посветена на 50-годишнината от основаването на Филиала на Пловдивския университет „Паисий Хилендарски” в град Смолян, Том І. Хуманитарни науки, Smolyan, Bulgaria.
    Prokopiak A. (2020). Osoba ze spektrum autyzmu w biegu życia (red.), Wyd. UMCS Lublin, ss. 408.  
    Prokopiak A. (2017). Uczeń z autyzmem, Wyd. UMCS Lublin 2017, ss. 144.  
    Prokopiak A., Palak Z.,red. (2017). Autyzm i Rodzina (red.) Wyd. UMCS, Lublin, ss. 271.
    Prokopiak A. (2012). Postawy osób znaczących wobec seksualności młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym i znacznym Akapit Lublin 2012, ss. 347.  
    Rusinek K. (2018). Biblioterapia w pracy z dziećmi z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim [w:] red. A. Pawlak-Kindler: Terapia osób z niepełnosprawnością intelektualną, Wydawnictwo UMCS, Lublin, s. 105-128.
    Rusinek K. (2016). Współczesne ujęcie niepełnosprawności intelektualnej [w:] red. A. Pawlak-Kindler: Podmiotowość osób z niepełnosprawnością intelektualną, Wydawnictwo UMCS, Lublin, s. 11-35.
    Rusinek K. (2015). Zespół wypalenia sił u matek wychowujących dziecko z niepełnosprawnością intelektualną [w:] Szkoła Specjalna nr 1, s. 16-27.
    Szabała B. (2009). Rodzina dziecka z cukrzycą. Wyd. UMCS, Lublin, ss. 186.
    Szabała B. Parchomiuk M. (2012) (red.) Dystans społeczny wobec osób z niepełnosprawnością jako problem pedagogiki specjalnej. T.1. Przyczyny – konsekwencje – przeciwdziałanie. Wyd. UMCS, Lublin, ss. 257.
    Szabała B. (2017). Religijność osób z niepełnosprawnością wzrokową. Struktura
    i uwarunkowania. Wyd. UMCS, Lublin, ss. 409.
    Wójcik M. (2017). Kinezjologia edukacyjna w pracy z dzieckiem z niepelnosprawnoscią intelektualną, Wyd. UMCS Lublin.
    Wójcik M. (2017). Wielodyscyplinarna diagnoza dziecka z autyzmem - funkcjonalna ocena rozwoju, w: Szkoła Specjalna, nr 2/2017.
    Wójcik M. (2014). Rola terapeuty integracji sensorycznej w procesie autorehabilitacji dziecka z zaburzeniami przetwarzania sensorycznego, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio J, Paedagogia-Psychologia. Vol. 27, 2.
    Parchomiuk M. (2019). Sexuality of persons with autistic spectrum disorders (ASD). “Sexuality and Disability”, 37, s. 259–274.