Badania naukowe

Badania prowadzone w IN mieszczą się w zakresie trzech dyscyplin naukowych: literaturoznawstwa, językoznawstwa i, w mniejszym wymiarze, nauk o kulturze i religii.

W dyscyplinie literaturoznawstwo przedmiotem badań jest szeroko pojęta, obejmująca wszystkie epoki od średniowiecza do współczesności, literatura anglojęzyczna, frankofońska, hiszpańskojęzyczna, portugalskojęzyczna, włoska, niemiecka, białoruska, bułgarska, rosyjska, ukraińska oraz literatura jidysz. Ważne i cenione w międzynarodowym obiegu naukowym są badania neofilologów nad utopią i dystopią, problematyką przestrzeni, ciała, tożsamości i mniejszości narodowych, najnowszymi formami narracyjnymi i hybrydyzacją gatunkową, klasycznym oraz współczesnym dramatem i teatrem, science fiction i fantastyką, literaturą dziecięcą, kobiecą i podróżniczą. Badania literaturoznawców wychodzą poza sferę stricte naukową i wywierają wpływ na życie społeczne i kulturalne w kraju i za granicą. W tym zakresie na szczególną uwagę zasługują prace nad związkami literatury i malarstwa, które pozwoliły na ogląd dzieł sztuki w nowej, szerszej perspektywie i powstanie oryginalnej koncepcji prezentacji dorobku Marsdena Hartleya, wybitnego amerykańskiego modernisty na retrospektywnej wystawie w duńskim Louisiana Museum w 2019 roku (vide https://www.umcs.pl/pl/dr-edyta-frelik,23358.htm). W Instytucie prowadzone są też liczące się w świecie badania judaistyczne: mają one istotny udział w przywracaniu i kształtowaniu pamięci o polskim (w tym przede wszystkim lubelskim) dziedzictwie kulturowym, którego częścią jest wielojęzyczna literatura żydowska (vide https://www.umcs.pl/pl/prof-dr-hab-monika-adamczyk-garbowska,23357.htm).

W dyscyplinie językoznawstwo prowadzone są badania w zakresie niemal wszystkich jego działów, w tym przede wszystkim językoznawstwa ogólnego, kognitywnego, stosowanego oraz porównawczego.  Zakres badań pracowników katedr obejmuje różne obszary językoznawstwa teoretycznego w aspekcie synchronicznym, diachronicznym i porównawczym, a w szczególności leksykologię, semantykę leksykalną i historyczną, fonologię, pragmatykę, morfologię derywacyjną i leksykalną, elementy składni, lingwistykę płci, juryslingwistykę, jak również związki pomiędzy językiem i kulturą. Slawiści zajmują się ponadto onomastyką współczesną i historyczną,  dialektologią ukraińską, etnolingwistyką i socjolingwistyką, w tym zwłaszcza badaniami polsko-ukraińskiego oraz polsko-białoruskiego pogranicza językowego, a także problematyką języka i zachowań językowych osób migrujących, sytuacji językowej mniejszości narodowych. Na szczególną uwagę zasługują również badania badania percepcji tłumaczenia audiowizualnego przez osoby g/Głuche, badania w zakresie glottodydaktyki języków specjalistycznych czy badania socjokulturowych uwarunkowań oceniania w nauczaniu online. W sferze odniesień pozaakademickich i wpływu społecznego, należy podkreślić aktywność portugalistów, którzy kierują, koordynują i prowadzą działalność Centrum Języka Portugalskiego/Camoes promującego język portugalski i kulturę krajów portugalskojęzycznych w Polsce.

W dyscyplinie nauk o kulturze i religii, którą reprezentuje kilkoro anglistów, badania skupiają się na problematyce religii w literaturze i filmie, relacji pomiędzy starymi i nowymi mediami, obrazu mniejszości w perspektywie imagologicznej, filmoznawstwa amerykańskiego, historii kultury angielskiej i amerykańskiej, brytyjskich i amerykańskich środków masowego komunikowania (szczególnie prasy),współczesnej kultury popularnej oraz zagadnień kontaktu kulturowego.

W IN prowadzone są również prace naukowe nad przekładem, językami specjalistycznymi i dydaktyką języków obcych. Wielu neofilologów zajmuje się tłumaczeniem literatury, publikacji naukowych, tekstów użytkowych i tłumaczeniami przysięgłymi, jak również tłumaczeniami symultanicznymi i konsekutywnymi. W tym obszarze szczególnie ważne wydają się studia nad przekładem literatury żydowskiej oraz klasyki literatury polskiej na języki angielski, włoski i bułgarski.

Szczególowe informacje o badaniach naukowych pracowników znajdują sie na ich profilach.

W IN prężnie działamiędzyuczelniany „Zespół badań kognitywnych nad tekstem literackim i filmem”. Slawiści organizują cykliczne międzynarodowekonferencje: Polsko-białoruskie związki kulturowe, literackie, językowe, Cyryl i Metody w języku i kulturze Słowian oraz Onomastyka na pograniczach. Nasi pracownicy od lat aktywnie działają w Polskim Towarzystwie Neofilologicznym, Akademickim Towarzystwie Romanistów Polskich ,,Plejada”, Stowarzyszeniu Nauczycieli Języka Francuskiego ,,Prof-Europe”, Polskim Towarzystwie Studiów Amerykanistycznych i European Association for American Studies.

Ważną misją IN jest nawiązywanie i zacieśnianie współpracy międzynarodowej w zakresie prowadzonych badań oraz dydaktyki, co potwierdza długa lista zagranicznych ośrodków naukowych, z którymi jednostka ma podpisaną umowę: Instytut Filologii Niemieckiej i Niderlandzkiej Wolnego Uniwersytetu (Freie Universität) w Berlinie, Hochschule Zittau/Görlitz i  Universität Potsdam, KU Leuven w Brukseli, Uniwersytet w Antwerpii, Tomas Bata University Zlin, New Bulgarian University w Sofii, Mehmet Akif Ersoy University w Turcji, Universidad de Deusto, Universidad de Granada, Universidad de Sevilla, Hiszpańska Agencja ds. Współpracy Międzynarodowej (AECI), Państwowy Uniwersytet Smoleński, Uniwersytet Państwowy w Mińsku, Rosyjski Państwowy Uniwersytet Humanistyczny w Moskwie, Uniwersytet Państwowy w Briańsku, Uniwersytet w Drogobyczu, l’Université de Lorraine/Nancy 2, Université de Strasbourg, Université Grenoble Alpes, Université de Poitiers, Université Paris 13, Université Paris Diderot, Université Charles de Gaulle Lille 3, Institut Catholique de Toulouse, Université d’Artois, Institut Universitaire de Formation des Maitres de Poitou-Charentes Ostravská Univerzita, Università del Salento, Università di Roma La Sapienza, Universidade de Brasilia, Universidade de Passo Fundo, Universidade de Lisboa, Uniwersytet Stanu Rio Grande do Sul, A Fundacao Universidade de Brasilia, Instytut Fernando Pessoa-Język Portugalski i Kultury Luzofońskie, Uniwersytet im. P. Hilendarskiego, Filia w Smolan, St. Clement of Orhid University of Sofia, Democritus University of Thrace, Wołyński Uniwersytet Państwowy im. Łesi Ukrainki w Łucku, Literature and Culture of the Black Sea Countries w Komotini, Uniwersytet Carła von Osetzkiego w Oldenburgu. Dzięki tej współpracy ze stypendiów zagranicznych korzysta corocznie wielu studentów oraz nauczycieli akademickich.

Przy IN działają 2 centra prowadzące ożywioną działalność kulturalną, naukową oraz dydaktyczną:

Jedyne w Polsce Centrum Języka Portugalskiego/Camões powstało w 2005 roku w ramach współpracy pomiędzy UMCS i Instytutem Camõesa w Lizbonie. Jego celem jest rozpowszechnianie języka portugalskiego oraz przekazywanie wiedzy o Portugalii i kulturach krajów luzofońskich (Brazylia, afrykańskie kraje portugalskojęzyczne, wspólnoty w Azji, Timor). Centrum oferuje kursy języka portugalskiego na różnych stopniach zaawansowania, prowadzone przez pracowników IN. Udostępnia zbiory biblioteczne i multimedialne oraz przeprowadza międzynarodowe egzaminy z języka portugalskiego w wersji europejskiej (CAPLE).

Centrum Brytyjskie UMCS powstało w 1990 r. w ramach współpracy pomiędzy UMCS a British Council w Warszawie. Jest jedną z ośmiu regionalnych Bibliotek/Centrów Brytyjskich w Polsce, a także Centrum Egzaminacyjnym British Council oraz Multimedialnym Centrum Informacji o Wielkiej Brytanii.

Pracownicy IN realizują (aktualnie) projekty badawcze i edukacyjne finansowane ze środków zewnętrznych:  

- Intelektualizm i antyintelektualizm w wypowiedziach i pismach amerykańskich modernistów (Miniatura 5);

- Obraz w języku oraz kulturze wizualnej i materialnej. Analiza językowo-kognitywna wybranych pism mistycznych w okresie późnego średniowiecza na Wyspach Brytyjskich (Miniatura 5);

- Paradygmaty utopii literackiej a apirytualizm (Miniatura 5);

- Meta Gry w kontekście relacji pomiędzy graczami a postaciami (Preludium 20);

- Transgresywne panele: nieheteronormatywność w internetowych komiksach spekulatywnych (Preludium 20);

- Grant Międzynarodowego Funduszu Wyszehradzkiego 2021/22 Traditions of liturgical translation in Ukraine and Poland: approaching to comparative translation studies;

 

- Projek DARIAH-LAB Cyfrowa infrastruktura badawcza dla humanistyki i nauk o sztuce DARIAH-PL, realizowany w konsorcjum zrzeszającym 15 uczelni, którego celem jestutworzenie krajowej inteligentnej cyfrowej infrastruktury badawczej dla humanistyki i nauk o sztuce, służącej pozyskiwaniu, przetwarzaniu i udostępnianiu różnorodnych danych badawczych i zasobów cyfrowych.

 

Literaturoznawcy z Katedry Anglistyki i Amerykanistyki są wykonawcami w dużym grancie Uniwersalia 2.2 z NPRH, pt. Kanon światowej literatury utopijnej w polskim przekładzie, kierowanym przez prof. dr. hab. Artur Blaima (UG).

 

IN posiada 4 czasopisma naukowe, indeksowane na wykazie MEiN:

Lublin Studies in Modern Languages and Literature to założone w 1972 roku pismo naukowe poświęcone badaniom nad literaturą, językiem, tłumaczeniami i nauczaniem języków obcych w nowożytnych językach europejskich. Celem kwartalnika jest stworzenie platformy wymiany myśli między doświadczonymi, jak i początkującymi naukowcami, którzy prowadzą badania we wszystkich wymienionych obszarach. Jest indeksowane w SCOPUS, Erih Plus, ICI Journals Master List, CEEOL, BazHum i CEJSH. W skład Rady Naukowej wchodzi 14 uznanych naukowców z USA, Francji, Niemiec, Hiszpanii, Łotwy, Węgier, Turcji, Jordanii, Malezji i Polski. (70 pkt.)

New Horizons in English Studies, założone w 2016 roku, publikuje badania z zakresu literatur anglojęzycznych, językoznawstwa i kulturoznawstwa. Przyjmuje zgłoszenia od studentów, absolwentów i doktorantów, a także doświadczonych badaczy. Jest indeksowane w ERIH+, MLA International Bibliography, DOAJ, CEEOL, CEJSH, MIAR (Hiszpania) BazHum, ICI World of Journals. (40 ptk.)

Studia Białorutenistyczne jest rocznikiem poświęconym Białorusi oraz polsko-białoruskim związkom kulturowym, literackim i językowym na przestrzeni dziejów. Podejmuje problematykę z zakresu literaturoznawstwa, językoznawstwa, historii, socjologii, nauk o kulturze. Stanowi multidyscyplinarną platformę wymiany myśli i integracji badaczy z Polski i z zagranicy zainteresowanych naukami humanistycznymi. (40 ptk.)

Zeszyty Cyrylo-Metodiańskie to rocznik założony powstały w 2012 roku. Jego celem jest publikowanie oryginalnych prac naukowych, dotyczących dziedzictwa cyrylo-metodiańskiego we współczesnym świecie. (40 ptk.)

Językoznawcy od lat współpracują z redaktorami czasopisma Etnolingwistyka. Problemy języka i kultury, wydawanego w Instytucie Filologii Polskiej od 2003 roku. Stanowi on platformę wymiany myśli i integracji badaczy z Polski i z zagranicy zainteresowanych badaniem języka w jego relacji do kultury. (70 pkt.)