Katedra Metodologii Nauk Pedagogicznych

Kierownik Katedry
dr hab. Stanisława Byra, prof. UMCS
ul. Narutowicza 12 , 20-004 Lublin
pok.  nr 42,  tel. 81 537 6303
mail: stanislawa.byra@mail.umcs.pl

Druga osoba do kontaktu w sprawach Katedry:
dr Magdalena Boczkowska
pok.  nr 42, tel. 81 537 6303
mail: magdalena.boczkowska@mail.umcs.pl

Pracownicy
Dr hab. Renata Bednarz – Grzybek
Dr hab. Renata Zubrzycka
Dr Monika Hajkowska
Dr Magdalena Boczkowska
Dr Marlena Duda
Dr Agnieszka Gabryś


Historia Katedry
W 2015 roku został utworzony Zakład Metodologii Nauk Pedagogicznych. Kierownictwo Zakładu objęła dr hab. Stanisława Byra. Pracownikami Zakładu zostały dr Ewa Kozak-Czyżewska, dr Magdalena Boczkowska oraz dr Marlena Duda. Od początku istnienia Zakład swoją działalność naukową i dydaktyczną ukierunkowywał na zaawansowaną refleksję metodologiczną służącą wysokiej jakości badań prowadzonych na gruncie nauk pedagogicznych. W 2019 roku Zakład został przekształcony w Katedrę Metodologii Nauk Pedagogicznych, a do dotychczasowego zespołu dołączyli kolejni pracownicy: dr hab. Renata Bednarz-Grzybek, dr hab. Renata Zubrzycka, dr Monika Hajkowska oraz dr Agnieszka Gabryś. Główny obszar badawczy pracowników Katedry dotyczy specyfiki różnorodnych orientacji metodologicznych i modeli badań wykorzystywanych w wyjaśnianiu zjawisk pedagogicznych i społecznych. W obszarze zainteresowań pracowników Katedry są w szczególności ilościowe i jakościowe strategie badań na gruncie nauk społecznych, a także metodologiczne podstawy tworzenia i adaptacji narzędzi badawczych. Jedną z podejmowanych kwestii są problemy natury metodologicznej w badaniu zjawisk, a także poszukiwanie nowych metod i technik badawczych.

Aktualna tematyka badawcza
    Współczesne modele badań w naukach społecznych, w tym pedagogicznych. Analiza i wdrażanie nowych metod analitycznych na gruncie badań ilościowych, jakościowych, a także eksperymentalnych i podłużnych. Procedury konstruowania narzędzi badawczych oraz sprawdzania ich psychometrycznych właściwości. Kulturowa adaptacja narzędzi badawczych. Pułapki i ograniczenia metodologiczne w badaniach pedagogicznych.
    Zastosowanie wyspecyfikowanych metod analitycznych dla opisu i wyjaśniania zjawisk sytuujących się w następujących obszarach problematycznych:

a) Edukacja i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością ruchową - możliwości i ograniczenia związane z ich funkcjonowaniem wynikające z czynników o charakterze indywidualnym i społeczno-kulturowym. Biopsychospołeczne aspekty funkcjonowania dzieci i młodzieży z chorobami alergicznymi układu oddechowego. Rola i funkcjonowanie rodziny z osobą z niepełnosprawnością oraz chorobą przewlekłą.
b) Nauczyciel i jego funkcjonowanie społeczno-zawodowe w kontekście oczekiwań wobec pełnionej roli, współczesnych problemów i kierunków przemian związanych z wykonywaniem zadań zawodowych. Przygotowanie psychopedagogiczne studentów kierunków nauczycielskich do pracy zawodowej z dziećmi i młodzieżą.
c) Historia wychowania, edukacji domowej i czasu wolnego dzieci i dorosłych w XIX w. Wybrane uwarunkowania społecznego funkcjonowania osób bezrobotnych z perspektywy historycznej i współczesnej ze szczególnym uwzględnieniem indywidualnej perspektywy osoby bezrobotnej w kontekście jej psychospołecznego funkcjonowania. Warunki sprzyjające realizacji indywidualnych i grupowych celów zawodowych.

Projekty badawcze

     Grant uzyskany przez ogólnopolski zespól badawczy  w ramach konkursu ogłoszonego przez Ministerstwo Szkolnictwa Wyższego pn. „Szlakami Polski niepodległej”. Temat: „Edukacja, oświata i wychowanie w kształtowaniu polskiej ponowoczesności w latach 1905-1914” (Wykonawca: dr hab. Renata Bednarz-Grzybek)


Współpraca naukowa
    European Academy of Allergy and Clinical Immunology (EAACI), członek sekcji Allied Health & Primary Care (R. Zubrzycka)
    European Cystic Fibrosis Society (ECFS),  członek Psychosocial Special Interest Group (EPSIG-CF); funkcja global representative(Poland) przy grupie roboczej Mental Health Working Group  ECFS (2017) (R. Zubrzycka)
    Polskie Towarzystwo Alergologiczne, członek, wiceprzewodnicząca Oddziału Lubelskiego (2012-2018) (R. Zubrzycka)
    Klinika Chorób Płuc i Reumatologii Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie (R. Zubrzycka)
    Fundacja Pomocy Rodzinom i Chorym na Mukowiscydozę MATIO w Krakowie (R. Zubrzycka)

Nagrody i wyróżnienia
   Medale Komisji Edukacji Narodowej (S. Byra, R. Bednarz-Grzybek, E. Kozak-Czyżewska, R.Zubrzycka)
   Nagrody Indywidualne Rektora za wyróżniającą się pracę na rzecz Uczelni (S. Byra, M. Duda)
   Nagroda Prezesa Rady Ministrów za rozprawę doktorską (M. Duda)

Wykładowca Roku Akademickiego  2015/2016  na Wydziale Pedagogiki i Psychologii UMCS w opinii studentów - III miejsce (2016) (R. Zubrzycka)
Best Poster Award Nursing/Psychosocial Issues/Quality Improvement. 2015, 38th European Cystic Fibrosis Conference, Bruksela, Belgia. Przyznana przez European Cystic Fibrosis Society (R. Zubrzycka)

Najważniejsze publikacje  

Byra, S., Gabryś A.(2022). Coping strategies of women with long-term spinal cord injury – the role of beliefs about the world, self-efficacy, and disability. Rehabilitation Counselling Bulletin. https://doi.org/10.1177/00343552211063649

Bednarz-Grzybek, R. (2020). Active Forms of Recreation in the Magazine “Nasze Zdroje” (1910–1914), [Aktywne formy wypoczynku w czasopiśmie „Nasze Zdroje” (1910–1914)] Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne , 11 (2):  66-81.
 Bednarz-Grzybek R. (2020).  Health education from the perspective of the „Echa Zdrojowe” periodical (1914). [Wychowanie prozdrowotne z perspektywy periodyku „Echa Zdrojowe” (1914)], Lubelski Rocznik Pedagogiczny,  39 (1):219-232.

Gabryś, A., Boczkowska, M. (2021). Difficulties perceived by Polish academic teachers in connection with the COVID-19 pandemic – predictive role of resilience. Kultura i Edukacja, 2(132), 115-130.
Duda, M. (2021). Secondary health conditions in individuals with acquired long-term  disability, Croatian Review of Rehabilitation Research  57(1): 158-171.
Duda, M. (2021). Quality of life and healthy lifestyle of ill youth from rural and urban areas, Journal of Education,Technology and Computer Science, 2(32): 210-213.
Duda, M. (2020). Fatigue and health behaviour of ill youth from rural and urban Areas, Journal of Education, Technology and Computer Science, 1(31): 95-99.

Hajkowska, M. (2020). Słaba płeć? o nauczycielkach domowych  w Królestwie Polskim w XIX wieku i początkach XX wieku, Lubelski Rocznik Pedagogiczny, 39(1): 11-26.

Byra S. (2021).Sense of Stress and Posttraumatic Growth in Mothers of Children with Cystic Fibrosis-The Moderating Role of Resilience. Journal of Developmental & Behavioral Pediatrics, DOI: 10.1097/DBP.0000000000000967 (współautorzy: R. Zubrzycka, P. Wójtowicz)

Byra S. (2021). Multidimensional assessment of student teachers’ self-esteem and attitudes towards inclusive education and people with disabilities. Teaching Education, DOI:10.1080/10476210.2020.1856065 (współautor. Ewa Domagała-Zyśk)

Byra S. (2021). Associations between post-traumatic growth and wisdom in people with long-term paraplegia – the role of disability appraisals and participation. Disability and Rehabilitation DOI:10.1080/09638288.2020.1867903

Byra S. (2020). Positive orientation and posttraumatic growth in mothers of children with cystic fibrosis - mediating role of coping strategies. Journal of Pediatric Nursing, (współautor: R. Zubrzycka, P. Wójtowicz). https://doi.org/10.1016/j.pedn.2020.09.009

Byra S. (2020). Do beliefs influence posttraumatic growth in fathers of children with intellectual disabilities? Research in Developmental Disabilities, 104 (współautor: K. Ćwirynkało).

Byra S. (2020). Forgiveness and acceptance of disability in people with spinal cord injury - the mediating role of disability appraisal. A cross-sectional study. Spinal Cord, https://doi.org/10.1038/s41393-020-0507-6 (współautor: J. Mróz, K. Kaleta).
Byra S. (2019). Basic hope and posttraumatic growth in people with traumatic paraplegia— the mediating effect of acceptance of disability. Spinal Cord, 57.

Byra S. (2019). Niepełnosprawność ruchowa w paradygmacie pozytywnie ukierunkowanym. Wyd. UMCS. Lublin, ss. 612.
Byra S., Duda M. (2019). Impact on Participation and Autonomy Questionnaire (IPA) – sprawdzenie właściwości psychometrycznych polskiej wersji narzędzia. Niepełnosprawność. Dyskursy pedagogiki specjalnej, 4.
Byra S. (2017). Appraisal of Disbility Primary and Secondary Scale R. E. Dean, P. Kennedy: polska adaptacja. Podręcznik. Przegląd Badań Edukacyjnych, 27a.
Byra S. (2017). Wielowymiarowa Skala Akceptacji Utraty Sprawności (WSAUS) – polska adaptacja Multidimensional Acceptance of Loss Scale Jemesa M. Ferrina, Fonga Chana, Julie Chronister i Chiy Chiu. Człowiek Niepełnosprawność Społeczeństwo, 1.
Byra S., Kirenko J. (2016). Kwestionariusz Reakcji Przystosowawczych (KRP) – polska adaptacja Reactions to Impairment and Disability Inventory – RIDI H. Livneha i R. F. Antonaka. Studia Edukacyjne, 3.
Byra S. (2012). Przystosowanie do życia z niepełnosprawnością ruchową i chorobą przewlekłą. Struktura i uwarunkowania. Wyd. UMCS. Lublin, ss. 558.
Bednarz-Grzybek R. (2018). Wychowanie zdrowotne na łamach polskojęzycznych czasopism uzdrowiskowych (1844-1914). Wyd. UMCS. Lublin, ss. 765.
Bednarz-Grzybek R. (2010). Emancypantka i patriotka. Wizerunek kobiety przełomu XIX i XX wieku w czasopismach Królestwa Polskiego. Wyd. UMCS. Lublin, ss. 228.   
Zubrzycka R. (2017). Psychospołeczne uwarunkowania radzenia sobie rodziców dzieci z mukowiscydozą. Wyd. UMCS. Lublin, ss. 368.
Zubrzycka R. (2010). Rodzinne uwarunkowania funkcjonowania społecznego dzieci z astmą oskrzelową. Wyd. UMCS. Lublin, ss. 230.
Hajkowska M. (2019). Wchodzenie w związki małżeńskie nauczycieli i nauczycielek domowych w Królestwie Polskim w XIX wieku, Horyzonty Wychowania, 18 (47).
Hajkowska M. (2017). Nieznani/znani nauczyciele domowi w Królestwie Polskim w XIX i na początku XX wieku, Studia Pedagogiczne,  t. 9 (1).
Boczkowska M. (2017). Bezrobocie. Zachowania zdrowotne. Uwarunkowania. Wyd. UMCS. Lublin, ss. 391 (współautor J. Kirenko).
Boczkowska M. (2015). Zachowania zdrowotne młodzieży gimnazjalnej. Wyd. UMCS, Lublin, ss. 252.
Duda M. (2018). Bezrobocie - Jakość życia – Uwarunkowania. Wyd. UMCS, Lublin, ss. 429 (współautor: J. Kirenko).
Duda M. (2016). Poczucie jakości życia młodzieży z problemami zdrowotnymi. Wyd. UMCS, Lublin, ss. 348.
Gabryś A. (2020). Akceptacja niepełnosprawności u kobiet z uszkodzeniem narządu ruchu. Wyd. UMCS. Lublin, ss. 303.
Gabryś A. (2019). Siła relacji interpersonalnej a radzenie sobie u kobiet z uszkodzeniem rdzenia kręgowego. Niepełnosprawność. Dyskursy pedagogiki specjalnej, 35, 11-23.

 

Byra, S., Gabryś A.(2022). Coping strategies of women with long-term spinal cord injury – the role of beliefs about the world, self-efficacy, and disability. Rehabilitation Counselling Bulletin. https://doi.org/10.1177/00343552211063649

 

Bednarz-Grzybek, R. (2020). Active Forms of Recreation in the Magazine “Nasze Zdroje” (1910–1914), [Aktywne formy wypoczynku w czasopiśmie „Nasze Zdroje” (1910–1914)] Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne , 11 (2):  66-81.

 Bednarz-Grzybek R. (2020).  Health education from the perspective of the „Echa Zdrojowe” periodical (1914). [Wychowanie prozdrowotne z perspektywy periodyku „Echa Zdrojowe” (1914)], Lubelski Rocznik Pedagogiczny,  39 (1):219-232.

 

Gabryś, A., Boczkowska, M. (2021). Difficulties perceived by Polish academic teachers in connection with the COVID-19 pandemic – predictive role of resilience. Kultura i Edukacja, 2(132), 115-130.

Duda, M. (2021). Secondary health conditions in individuals with acquired long-term  disability, Croatian Review of Rehabilitation Research  57(1): 158-171.

Duda, M. (2021). Quality of life and healthy lifestyle of ill youth from rural and urban areas, Journal of Education,Technology and Computer Science, 2(32): 210-213.

Duda, M. (2020). Fatigue and health behaviour of ill youth from rural and urban Areas, Journal of Education, Technology and Computer Science, 1(31): 95-99.

 

Hajkowska, M. (2020). Słaba płeć? o nauczycielkach domowych  w Królestwie Polskim w XIX wieku i początkach XX wieku, Lubelski Rocznik Pedagogiczny, 39(1): 11-26.