KATEDRA TEORII I METODOLOGII NAUK O POLITYCE I ADMINISTRACJI

Opis

Katedra Teorii i Metodologii Nauk o Polityce i Administracji

 

Profil naukowo-badawczy

Zainteresowania badawcze pracowników Katedry Teorii i Metodologii Nauk o Polityce i Administracji obejmują zarówno problemy ontologiczne (status rzeczywistości politycznej i polityki), jak i epistemologiczne (metody i techniki stosowane przez politologów), czyli wszystkie obszary i warstwy poznania właściwego dla nauk o polityce i administracji oraz jej głównych subdyscyplin i dziedzin.


W Katedrze są prowadzone badania nad:
1) przedmiotem badań (metodologia przedmiotowa),
2) wykonywaniem prac badawczych (metodologia pragmatyczna),
3) efektami badań naukowych oraz ich zastosowaniem (metodologia apragmatyczna).

W ujęciu rzeczowym zakres zainteresowań badawczych pracowników Katedry obejmuje strategie badań politologicznych i modele naukowości; metody i techniki badawcze; narrację politologiczną; rozwój historyczny badań politologicznych; formułowanie prognoz i predykcji oraz teorii różnego typu – zarówno uwikłanych w walkę polityczną (teorie polityki, teorie polityczne), jak również będących przedmiotem sporów naukowych (teorie politologiczne).

Prowadzone aktualnie badania skupiają się na następującej problematyce:

  • Metodologia badania myśli politycznej
  • Metodologia analizy problemów międzynarodowych i transnarodowych
  • Metodologia badań integracji europejskiej
  • Metodologia analizy systemów politycznych – demokracja, autorytaryzm, totalitaryzm
  • Orientacje teoretyczne, subdyscypliny i dziedziny naukowe w politologii
  • Polityka zagraniczna i wewnętrzna jako przedmiot badań politologicznych
  • Polityka zagraniczna Rzeczypospolitej Polskiej
  • Polityka zagraniczna i wewnętrzna państw Europy Środkowej
  • Integracja europejska – fazy, poziomy, analiza
  • Procesy decyzyjne w środowisku wewnątrzpaństwowym i w stosunkach międzynarodowych
  • Zmiany w administracji publicznej

Celem badań prowadzonych w Katedrze jest: (1) kształtowanie tożsamości naukowej dyscypliny wśród nauk społecznych i humanistycznych poprzez określenie paradygmatu badań naukowych oraz teorii wiedzy politologicznej; (2) analizowanie i konfrontowanie stanowisk teoretyczno-poznawczych w odniesieniu do podstawowych dylematów ontologicznych i epistemologicznych właściwych dla badań w naukach o polityce i administracji; (3) formułowanie prognoz, predykatów, scenariuszy i wariantów rozwoju regionalnego środowiska międzynarodowego w warunkach kryzysu integracji europejskiej, odrodzenia się imperializmu rosyjskiego, powrotu geopolityki w myśleniu politycznym, preferencji dla realizacji interesów narodowych; (4) analiza polityki w zakresie bezpieczeństwa, jej teoretycznego wymiaru, genezy i procesu instytucjonalizacji, uwarunkowań, instytucji i systemów, efektywności i perspektyw oraz (5) tworzenie podstaw politologii stosowanej – praktyczne wykorzystywanie wiedzy politologicznej w działaniach eksperckich i doradczych dla podmiotów politycznych.

 

PRACOWNICY KATEDRY

 

Prof. dr hab. Waldemar Paruch - Kierownik Katedry

 

Doświadczenie zawodowe:

  • doradca Marszałka Sejmu RP
  • członek Rady Fundacji CBOS
  • przewodniczący Rady Społecznej przy Wojewodzie Lubelskim do spraw Rozwoju Nauki i Szkolnictwa Wyższego
  • członek sztabu wyborczego Andrzeja Dudy w wyborach prezydenckich w 2015 roku
  • ekspert Sejmu RP
  • twórca i szef Centrum Analiz Strategicznych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów 2018-2019
  • główny ekspert projektu "Europa Karpat"
  • redaktor naczelny/przewodniczący komitetów naukowych kilku czaspopism z zakresu nauk społecznych
  • analityk spraw publicznych
  • specjalista w zakresie polityki zagranicznej

Uprawnienia naukowe:

  • dyscypliny naukowe: nauki o polityce, nauki historyczne
  • specjalizacje naukowe: metodologia badań politologicznych i teoria polityki, myśl polityczna, stosunki międzynarodowe, historia najnowsza, polityka zagraniczna Polski


Zainteresowania badawcze:

  • metodologia badań politologicznych
  • teoria polityki, myśl polityczna
  • systemy polityczne (autorytaryzm), partie polityczne (ruch ludowy, obóz piłsudczykowski, Prawo i Sprawiedliwość)
  • stosunki międzynarodowe (systemy bezpieczeństwa, polityka zagraniczna Rzeczypospolitej, Europa Środkowa)

 

Prof. dr hab. Krystyna Trembicka – politolog i historyk, absolwentka Instytutu Historii na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (1984) oraz Międzyuczelnianego Instytutu Nauk Politycznych Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (1985), doktor nauk humanistycznych w zakresie nauki o polityce(1990), doktor habilitowany nauk humanistycznych w zakresie nauk o polityce (2004), profesor nauk społecznych (2014).Kierownik studiów doktoranckich Wydziału Politologii i Dziennikarstwa UMCS (od 2007), Wicedyrektor i Dyrektor Biura Analiz Sejmowych (2017-2020).Autorka i współautorka kilku monografii oraz kilkudziesięciu artykułów naukowych; redaktor naczelny czasopisma „Infos”. Zainteresowania badawcze: myśl polityczna, systemy polityczne, najnowsza historia powszechna, systemy bezpieczeństwa, partie i ruchy polityczne.

 

Prof. dr hab. Jan Holzer – politolog, profesor na Wydziale Nauk Politycznych i badacz w Międzynarodowym Instytucie Nauk Politycznych, Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu Masaryka w Brnie (Republika Czeska). Profesor na Wydziale Politologii i Dziennikarstwa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Dyrektorprogramumagisterskiego E.MA w The European Inter-University Centre for Human Rights and Democratisation (EIUC) w Wenecji. Autor i współautor dwunastu monografii.Zainteresowania badawcze: teoria reżimów niedemokratycznych i hybrydowych, teoria demokratyzacji, reżimy polityczne państw Europy Wschodniej i byłych republik radzieckich (zwłaszcza Rosji), współczesna polityka czeska.

 

Dr hab. Jerzy Garbiński, prof. uczelni – absolwent Wydziału Filologii Białoruskiej, Instytut Pedagogiczny w Mińsku (1984) oraz Instytutu Slawistyki PAN (1994), doktor nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa (1997) - Wydział Lingwistyki Stosowanej i Filologii Wschodnioslowiańskich, Uniwersytet Warszawski, doktor habilitowany nauk humanistycznych w zakresie historii (2011) - Wydział Humanistyczny, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, profesor nadzwyczajny UMCS (2012).Autor siedemdziesięciu publikacji naukowych i popularnonaukowych, w tym dwóch monografii autorskich, dwóch współautorskich oraz pięciu redagowanych. Uczestnik kilkudziesięciu konferencji naukowych krajowych i międzynarodowych, beneficjent trzech grantów międzynarodowych zrealizowanych w latach 2003-2009we współpracy z Instytutem Slawistyki PAN (Warszawa, Polska) oraz BelarusianInstitute of  Arts and Sciences (New York, Stany Zjednoczone).Zainteresowania badawcze: problemy etniczne i polityka narodowościowa w Europie Wschodniej, polsko-białoruskie związki kulturalne i literackie w XIX i XX wieku, dzieje emigracji białoruskiej na Zachodzie po II wojnie światowej, białoruski ruch chrześcijański w XX wieku, mniejszości narodowe na Białorusi, historia i kultura Rosji oraz narodów Kaukazu.

 

Dr hab. Joanna Sanecka-Tyczyńska – historyk i politolog, absolwentka I Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Staszica w Lublinie. W 2005 roku ukończyła studia historyczne o specjalności nauczycielskiej na Wydziale Humanistycznym UMCS, specjalizacja w dziedzinie historii najnowszej. W 2009 roku ukończyła stacjonarne studia doktoranckie na Wydziale Politologii UMCS i obroniła pracę doktorską, napisaną pod kierunkiem prof. dr hab. Krystyny Trembickiej. Od 2009 roku zatrudniona na stanowisku adiunkta. Autorka dwóch monografii (Państwo obywatelskie i wspólnota polityczna. Studium o myśli politycznej Prawa i Sprawiedliwości, Lublin 2011, ss. 302; Racja stanu we współczesnej polskiej myśli politycznej 2001-2015, Lublin 2018, ss. 512) oraz kilkudziesięciu artykułów naukowych. Od 17 maja 2019 roku doktor habilitowana w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki o polityce. Zainteresowania badawcze: współczesna polska myśl polityczna, polityka zagraniczna RP, bezpieczeństwo III RP, najnowsza historia powszechna, metodologiczne i teoretyczne problemy nauk o polityce i administracji.

 

Dr Dorota Litwin-Lewandowska – adiunkt w Katedrze Teorii i Metodologii Nauk o Polityce i Administracji. Absolwentka IV Liceum Ogólnokształcącego w Lublinie (klasa o profilu germanistycznym i psychologiczno-pedagogicznym). Studia politologiczne w latach 1991-1996 na Wydziale Politologii UMCS, specjalność społeczno-ustrojowa; doktor nauk humanistycznych w zakresie nauki o polityce(2005) - rozprawa doktorska O polską rację stanu w Austrii. Polacy w życiu politycznym Austrii w okresie monarchii dualistycznej (1867-1918), promotor prof. dr hab. Władysław S. Kucharski. Zainteresowania badawcze: metodologia badań politologicznych, socjologia, socjologia polityki, teoria konfliktu społecznego, teoria polityki, teoria demokracji, administracja i zarządzanie.

 

Dr Tomasz Wicha – absolwent Akademii Dyplomatycznej w Ministerstwie Spraw Zagranicznych RP ukończonej złożeniem egzaminu dyplomatyczno-konsularnego i nadaniem stopnia dyplomatycznego; Master of Science in Professional Communication and Business Management - Clark University; magister politologii UMCS; absolwent lingwistyki stosowanej UMCS (specjalności: tłumaczeniowa i nauczycielska), magister filologii angielskiej (specjalności: język angielski w biznesie i nauczycielska). Zainteresowania badawcze: dydaktyka (nauki humanistyczne i społeczne), polityka zagraniczna RP, system partyjny w Polsce, dyplomacja publiczna.

 

Dr Mateusz Gancewski - Wykształcenie:2019 – doktor nauk humanistycznych (stopień nadany przez Radę Wydziału Historycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego na podstawie rozprawy: Młodzi konserwatyści krakowscy (przyszli stańczycy) w politycznej szkole Hotelu Lambert (pod kierunkiem dr. hab. Krzysztofa Daszyka, prof. UJ). 2013 –  magister historii (UJ) – studia ukończone w ramach Indywidualnego Toku Studiów (ITS), pod opieką naukową prof. dr. hab. Andrzeja Nowaka i dr. hab. Krzysztofa Daszyka, prof. UJ). 2011 – licencjat historii (UJ).2008 – absolwent Liceum im. Stanisława Staszica w Lublinie (matura międzynarodowa (International Baccalaureate). Zainteresowania badawcze:1) Historia najnowsza – polityka zagraniczna Francji pod koniec XX i na początku XXI w. 2) Historia powszechna i historia Polski XIX w. – ze szczególnym uwzględnieniem historii politycznej oraz historii myśli politycznej, społecznej, religijnej Hotelu Lambert oraz krakowskich stańczyków. Najnowsza publikacja: U źródeł obozu stańczykowskiego. Młodzi konserwatyści krakowscy (przyszli stańczycy) w politycznej „szkole” Hotelu Lambert – praca oddana do składu.

 

Wybrane publikacje pracowników Katedry

 

-        Adaptacja-reforma-stabilizacja. Przestrzeń publiczna we współczesnych systemach politycznych, red. W. Paruch, P. Maj, T. Koziełło, Rzeszów 2010.

-        Balík S., Hloušek V., Kopeček L., Holzer J., Pšeja P., Roberts A. L., Czech Politics: From West to East and Back Again, Opladen 2017.

-        Cechy – procesy – przebudowa. Przestrzeń publiczna we współczesnych systemach politycznych. red. W. Paruch, P. Maj, T. Koziełło, Rzeszów 2011.

-     Holzer J., Balík S., Postkomunistyczne reżimy niedemokratyczne. Badania nad przemianami teorii politycznej w okresie po transformacji ustrojowej, Kraków 2009.

-        Holzer J., Mareš M. [et al.], Challenges To Democracies in East Central Europe, Routledge 2016.

-     Holzer J., Molek P. [et al.], Demokratyzacja i prawa człowieka. Spojrzenie z  Europy Środkowej, Kraków – Brno 2015.

-        Między rzeczywistością polityczną a światem iluzji: Rozwiązania problemu mniejszości narodowych w polskiej myśli politycznej XX wieku, red. J. Jachymek, W. Paruch, Lublin 2001.

-     Myśl Białoruska XX wieku: filozofia, religia, kultura. Wybór tekstów, wstęp i opracowanie J. Garbiński, Warszawa 1998.

-        Niepodległość – zależność – suwerenność: Problematyka zagraniczna w najnowszej polskiej myśli politycznej, red. W. Paruch, K. Trembicka, Lublin 2007.

-        Paruch W., Myśl polityczna obozu piłsudczykowskiego, Lublin 2005.

-        Paruch W., Od konsolidacji państwowej do konsolidacji narodowej: Mniejszości narodowe w myśli politycznej obozu piłsudczykowskiego (1926–1939), Lublin 1997.

-        Paruch W., Trembicka K., Typologia systemów bezpieczeństwa w XIX i XX wieku, Lublin 1996.

-        Sanecka-Tyczyńska J., Państwo obywatelskie i wspólnota polityczna. Studium o myśli politycznej Prawa i Sprawiedliwości, Lublin 2011.

-        Sanecka-Tyczyńska J., Racja stanu we współczesnej polskiej myśli politycznej 2001-2015, Lublin 2018.

-        Świat wokół Rzeczypospolitej: Problematyka zagraniczna w polskiej myśli politycznej w pierwszej połowie XX wieku, red. W. Paruch, K. Trembicka, Lublin 2007.

-        Trembicka K., Między apologią a negacją. Studium myśli politycznej Komunistycznej Partii Polski w latach 1918-1932, Lublin 1995.

-        Trembicka K., Między utopią a rzeczywistością. Myśl polityczna Komunistycznej Partii Polski (1918-1938), Lublin 2007.

-        Trembicka K., Okrągły stół w Polsce. Studium o porozumieniu politycznym, Lublin 2003.

-        Trembicka K., Wrogowie w myśli politycznej Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, Lublin 2013.

-        Więcej niż niepodległość: Polska myśl polityczna (1918–1939), red. J. Jachymek, W. Paruch, Lublin 2001.

-        Wprowadzenie do studiów wschodnioeuropejskich, red. W. Paruch, A. Mironowicz, T. Wicha, vol. 1: Bałkany. Przeszłość –teraźniejszość – przyszłość, Białystok 2013.

-        Wprowadzenie do studiów wschodnioeuropejskich, red. W. Paruch, A. Mironowicz, T. Wicha, vol. 2: Ukraina i Białoruś: przeszłość i współczesność ziem między Rzeczpospolitą a Rosją, Białystok 2013.

-        Wprowadzenie do studiów wschodnioeuropejskich, red. W. Paruch, A. Mironowicz, T. Wicha, vol. 3: Rosja, Białystok 2013.

-        Wprowadzenie do studiów wschodnioeuropejskich, red. W. Paruch, A. Mironowicz, T. Wicha, vol. 4: Armenia, Azerbejdżan, Gruzja – przeszłość i teraźniejszość, Białystok 2013.

 

Wybrane projekty naukowe

  • Aktualne wyzwania demokracji w ESW - GAČR, 2011-2015 [prof. J. Holzer].
  • Grant Białoruskiego Instytutu Nauki i Sztuki w Nowym Yorku: opracowanie spuścizny religijnej arcybiskupa MikalajaMacukiewicza, hierarchy Białoruskiej Autokefalicznej Cerkwi Prawosławnej na Zachodzie [prof. J. Garbiński].
  • Nauki polityczne w Europie Środkowej - GAČR, 2007-2009 [prof. J. Holzer].
  • Priorytet 1 i 2 Europejskiego Funduszu Społecznego, projekt Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne w zakresie ITC, języka obcego i Wiedzy o społeczeństwie, realizowany w roku akademickim 2007–2008[prof. W. Paruch].
  • Projekt Kapitał Ludzki 2007-2013, UMCS na rynku pracy. Studia wschodnioeuropejskie [prof. W. Paruch].
  • Russian as a Friend or Enemy? – GA MU, 2016-2018 [prof. J. Holzer].
  • grant indywidualny MNiSW, NPRH, Uniwersalia 2.1 (2018) [dr D. Litwin-Lewandowska]
  • grant MNiSW "Dialog" (2018, 2019) [prof. dr hab. W. Paruch, dr D. Litwin-Lewandowska]

 

Działalność dydaktyczna

  • Decydowanie polityczne
  • Geografia polityczna
  • Historia instytucji bezpieczeństwa wewnętrznego
  • Historia instytucji politycznych
  • Język angielski specjalizacyjny
  • Koncepcje bezpieczeństwa narodowego w Polsce
  • Linguistic and political aspects of the political speeches made in the EU institutions
  • Methods in political science
  • Metodologia badań politologicznych
  • Modern Czech Politics
  • Modern instruments of public diplomacy
  • Najnowsza historia powszechna
  • Non-democratic and hybrid regimes
  • Ochrona tożsamości narodowej
  • Polityka zagraniczna Rzeczypospolitej
  • Socjologia polityki
  • Teoria polityki
  • Teoria wiedzy politologicznej
  • The linguistic and political analysis of the presidential campaigns in the USA
  • The notion of internal and external security in the political thought of Polish parliamentary parties in the XXI century
  • Theory of politics
  • Wstęp do badań politologicznych
  • Zarządzanie kryzysami politycznymi
  • Źródło w badaniach politologicznych

 

Pracownicy

Władze

Kierownik Katedry

 

Prof. dr hab. Waldemar Paruch – politolog i historyk, absolwent Instytutu Historii na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (1988) oraz Międzyuczelnianego Instytutu Nauk Politycznych Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (1990), doktor nauk humanistycznych w zakresie nauki o polityce(1996), doktor habilitowany nauk humanistycznych w zakresie nauk o polityce (2005), profesor nauk społecznych (2015). Dorobek naukowy obejmuje ponad dwieście publikacji naukowych różnego typu, w tym około trzydziestu opracowań zwartych (monografie autorskie, współautorskie i redagowane), czynne uczestnictwo w dziewięćdziesięciu konferencjach krajowych i międzynarodowych, organizacja lub współorganizacja jedenastu konferencji krajowych i międzynarodowych. Zainteresowania badawcze: metodologia nauk o polityce i administracji, teoria polityki, myśl polityczna, systemy polityczne (autorytaryzm), partie polityczne (ruch ludowy, obóz piłsudczykowski, Prawo i Sprawiedliwość), stosunki międzynarodowe (systemy bezpieczeństwa, polityka zagraniczna Rzeczypospolitej, Europa Środkowa).

Na doświadczenie zawodowe prof. Waldemara Parucha składają się funkcje: doradcy Marszałka Sejmu RP VIII kadencji, szefa Centrum Analiz Strategicznych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, członka Rady Fundacji CBOS, przewodniczącego Rady Społecznej przy Wojewodzie Lubelskim do spraw Rozwoju Nauki i Szkolnictwa Wyższego, członka sztabu wyborczego Andrzeja Dudy w wyborach prezydenckich w 2015 roku, eksperta Sejmu RP, głównego eksperta projektu „Europa Karpat”, redaktora naczelnego/przewodniczącego komitetów naukowych kilku czasopism z zakresu nauk społecznych, analityka spraw publicznych, specjalisty w zakresie polityki zagranicznej.