ZAKŁAD PSYCHOLOGII KLINICZNEJ I NEUROPSYCHOLOGII

Opis

Główne kierunki badawcze:

  • Neuronalne uwarunkowania kształtowania się i mechanizmów procesów poznawczych (percepcji, pamięci, uwagi, języka, świadomości) oraz ich patologizacja.
  • Neurobiologiczne podstawy emocji, uczuć i osobowości w neuropsychologii emocji, mózgowa regulacja i dysregulacja procesów emocjonalnych i osobowości.
  • Psychologia sądowa
  • Kliniczna neuropsychologia społeczna (m.in. poznanie społeczne i samoświadomość
    u osób z dysfunkcjami mózgu)
  • Diagnoza i terapia zaburzeń wieku rozwojowego w ujęciu neuropsychologii rozwojowej.
  • Teoretyczne i metodologiczne podstawy diagnozy neuropsychologicznej (w tym: adaptacja metod diagnostycznych do badań naukowych, modyfikacja i opracowanie procedur kliniczno-eksperymentalnych oraz prace nad modelem neuropsychologicznego studium przypadku).
  • Pomoc psychologiczna w kontekście psychologii klinicznej i neuropsychologii (m. in. rehabilitacja neuropsychologiczna).
  • Psychologia zdrowia (znaczenie czynników środowiskowych i osobowościowych
    w genezie chorób somatycznych i procesie zdrowienia; możliwości zapobiegania chorobom cywilizacyjnych; radzenie sobie ze stresem)
  • Psychologia uzależnień.

Najważniejsze publikacje:

  1. Herzyk A., Szepietowska E.M., Daniluk B., Zawadzka E. (2004).  Pamięć jawna i ukryta a dysfunkcje mózgu. Między świadomym a nieświadomym. Wydawnictwo UMCS, Lublin.
  2. Herzyk A. (2005) Wprowadzenie do neuropsychologii klinicznej. Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
  3. Borkowska A., Domańska A. (red.). (2006) Neuropsychologia kliniczna dziecka – wybrane zagadnienia. Wydawnictwo PWN, Warszawa.
  4. Szepietowska E.M. (2006). Procesy pamięciowe u osób chorych na stwardnienie rozsiane. Analiza neuropsychologiczna. Wydawnictwo UMCS, Lublin.
  5. Borkowska A.R. (2008). Procesy uwagi i hamowania reakcji u dzieci z ADHD z perspektywy rozwojowej neuropsychologii klinicznej. Wyd. UMCS, Lublin.
  6. Domańska Ł., Borkowska A.R. (red.). (2008). Podstawy neuropsychologii klinicznej. Wyd. UMCS, Lublin.
  7. Herzyk A. (2011). Neuropsychologia kliniczna wobec zjawisk świadomości i nieświadomości. Wyd. PWN, Warszawa.
  8. Szepietowska E.M., Gawda B. (2011). Ścieżkami fluencji werbalnej. Wyd. UMCS, Lublin.
  9. Szepietowska E.M. (2013). Metapamięć. Perspektywa psychologiczna i kliniczna. Wyd. Difin, Warszawa.
  10. Zawadzka E. (2013). Świat w obrazach u osób po udarach mózgu. Warszawa: Wyd. Difin, Warszawa.

Osiągnięcia:

  • Cykl publikacji w serii Neuropsychologia Kliniczna 
  • Kwalifikacyjne Studia Podyplomowe z zakresu "Diagnoza i terapia neuropsychologiczna"
  • Udział w Lubelskim Festiwalu Nauki
  • Organizacja sesji i konferencji naukowych

W ramach zorganizowanej przez Wydział Pedagogiki i Psychologii UMCS Konferencji Naukowej „Psychopedagogiczne problemy edukacji i funkcjonowania człowieka – teoria i praktyka” (Lublin, 26-27.11 2015 r.) odbyła się sesja neuropsychologiczna Zakładu Psychologii Klinicznej i Neuropsychologii pt. „Diagnoza neuropsychologiczna – dylematy i perspektywy rozwoju”. W spotkaniu uczestniczyli zaproszeni goście reprezentujący różne ośrodki: Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Gdański, Uniwersytet Szczeciński, Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie, Pracownia Testów Psychologicznych PTP w Warszawie oraz pracownicy Instytutu Psychologii UMCS. Punktem wyjścia obrad była refleksja nad historią badań neuropsychologicznych. Podejmowane dyskusje dotyczyły aktualnie opracowywanych narzędzi diagnozy neuropsychologicznej, potrzeb rozwijania nowych procedur badawczych,  problemów związanych z ryzykiem błędów i zniekształceń w diagnozie. Analizowano również specyfikę oceny neuropsychologicznej pacjentów z przewlekłymi chorobami somatycznymi oraz potrzebę wsparcia psychicznego pacjentów z dysfunkcjami mózgu.

W dniach 13-14.05.2016 r. na Wydziale Pedagogiki i Psychologii odbędzie się Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Rehabilitacja neuropsychologiczna – konteksty teoretyczne i praktyka”. Organizatorem jest Zakład Psychologii Klinicznej i Neuropsychologii. Goście, reprezentujący różne środowiska naukowe i praktykę, dyskutować będą formy pracy (rehabilitację neuropsychologiczną, wsparcie psychologiczne i środowiskowe) z osobami z dysfunkcjami mózgu. Warsztaty przybliżą najnowsze techniki rehabilitacji trudności poznawczych u dzieci i dorosłych.

Projekty badawcze:

  • A. Herzyk (kierownik), B. Daniluk, E. Zawadzka, E.M. Szepietowska: grant KBN 5H01F06020 (2001-2003).
  • B. Kaczmarek (kierownik), A. Herzyk, M. Sitarczyk, B. Ledwoch, P. Krukow: grant KBN "Regulacyjna funkcja płatów czołowych u dorosłych przestępców czynów karalnych" (2005-2007).
  • U. Oszwa (kierownik), "Poznawcze mechanizmy zaburzeń liczenia u dzieci" 1H01F07926 we współpracy z University College London, Institut of Cognitive Neuroscience (2004-2006)
  • Aneta R. Borkowska (kierownik) ”Psychoneurofizjologiczne determinanty dysortografii rozwojowej”  (MNiSW nr N N106 040038) (2009-2012).
  • Aneta R. Borkowska (kierownik) „Komputerowy program opanowywania umiejętności ortograficznych dzieci i młodzieży”. Grant Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (umowa nr TANGO1/266832/NCBR/2015), lata 2015-2016.
  • Szepietowska EM, Gawda B. (grant zespołowy). Fluencja semantyczna i afektywna  - uwarunkowania i mechanizmy. Grant Prorektora UMCS (BW-07-1100-18-10).
  • Szepietowska EM (wykonawca), Gawda B. (kierownik). Afektywne, poznawcze i neuronalne mechanizmy fluencji werbalnej (Grant NCN typ OPUS, nr projektu2011/03/B/HS6/01709).

Oferta dydaktyczna:

Zakład przygotowuje i prowadzi zajęcia w zakresie specjalności „Psychologia kliniczna i neuropsychologia”. Tematyka zajęć realizowanych w ramach bloków specjalnościowych obejmuje zagadnienia klinicznej psychologii stosowanej, neuropsychologii i neuropsychologii klinicznej człowieka dorosłego, psychologii i neuropsychologii klinicznej dziecka, psychologii sądowej, a także psychopatologii, i psychologii zdrowia. W ramach ćwiczeń terenowych zajęcia odbywają się na terenie klinik i oddziałów psychiatrii, neurologii, neurochirurgii, intensywnej opieki, hematologii, leczenia uzależnień, a także w przedszkolach i szkołach integracyjnych, placówkach opiekuńczych, domach pomocy społecznej. Struktura i zakres tematyczny przedmiotów specjalności z psychologii klinicznej i neuropsychologii stwarza studentom możliwość zdobycia najnowszej wiedzy z zakresu psychologii klinicznej
i neuronauk, opanowania warsztatu klinicznego oraz płynnego wejścia w rolę zawodową.

Od 2006 roku przy Zakładzie prowadzone są Kwalifikacyjne Studia Podyplomowe z zakresu „Diagnozy i terapii neuropsychologicznej” (kierownik: dr Beata Daniluk).

Prowadzone zajęcia – dla specjalności Psychologia kliniczna i neuropsychologia:

  • Psychologia kliniczna z psychopatologią
  • Podstawy klinicznej psychologii stosowanej
  • Podstawy teoretyczne neuropsychologii klinicznej
  • Diagnoza neuropsychologiczna dorosłego
  • Diagnoza neuropsychologiczna dorosłego w praktyce klinicznej
  • Neuropsychologiczna ocena dziecka
  • Diagnoza dysleksji rozwojowej
  • Psychologia kliniczna dziecka
  • Metody diagnozy i terapii zaburzeń rozwojowych
  • Psychopatologia zaburzeń nerwicowych
  • Psychologia zdrowia
  • Psychologia uzależnień
  • Praktyczne aspekty neuropsychologii klinicznej
  • Teoretyczne podstawy psychologii sądowej

Ćwiczenia terenowe:

  • Formy pomocy psychologicznej
  • Rehabilitacja neuropsychologiczna
  • Pomoc psychologiczna w praktyce klinicznej
  • Praktyczne aspekty psychologii sądowej

Współpraca:

  • Wydział Psychologii, Uniwersytet Warszawski
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Poznań
  • Institute of Cognitive Neuroscience, London
  • Katolicki Uniwersytet Lubelski
  • Uniwersytet Medyczny w Lublinie

Współpracują z nami

  • Dr Piotr Szczukiewicz
  • Doc Stanisław Siwek
  • Specjaliści  - praktycy (oddziały szpitalne, szkoły, poradnie)