Wykład nr 1: Ogólna charakterystyka prawa podatkowego i konstrukcja podatku

PLAN WYKŁADU

  1. Pojęcie prawa podatkowego.
  2. Źródła prawa podatkowego.
  3. Pojęcie podatku w wąskim i szerokim znaczeniu.
  4. Klasyfikacja podatków.
  5. Elementy stałe podatku oraz ich charakterystyka.
  6. Elementy zmienne podatku w ogólności.
  7. Podmiot podatku (pojęcie podmiotu czynnego i biernego).
  8. Podatnik formalny a podatnik materialny (rzeczywisty).
  9. Pojęcie płatnika i inkasenta.
  10. Pojęcie zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa w spadku.
  11. Przedmiot podatku (pojęcie, przykłady).
  12. Podstawa opodatkowania (pojęcie, przykłady).
  13. Stawka i skale podatkowe (pojęcie, rodzaje, przykłady zastosowania).
  14. Ulgi, w tym zwolnienia oraz wyłączenia podatkowe.
  15. Warunki i tryb płatności podatku.

MATERIAŁY WYKORZYSTANE W TRAKCIE WYKŁADU

  • Tabela z elementami zmiennymi podatku: PDF. / DOCX.
  • Uchwała NSA (case study): PDF.

PO WYKŁADZIE
Kolejny wykład rozpocznie się od dyskusji na temat wpływu norm prawa prywatnego na prawo podatkowe. Analiza tego problemu wymusza postawienie dwóch pytań:

  1. Czy za pomocą czynności prawnych podejmowanych na gruncie prawa prywatnego można dowolnie kształtować stosunki podatkowe, np. poprzez sztuczne układanie stosunków prawnoprywatnych?
  2. Czy prawo podatkowe jest gałęzią autonomiczną wobec prawa prywatnego?

Przemyślenie tak postawionych kwestii problemowych ułatwi lektura dwóch artykułów:

  • A. Hanusz, Swoboda umów a prawo podatkowe, "Przegląd Podatkowy" 1999, nr 11: bezpłatny dostęp via Academia.edu (link, dział Prawo podatkowe);
  • P. Szczęśniak, Wykładnia pojęć prawa cywilnego w rekostrukcji norm prawa podatkowego a postulat spójności i pewności porządku prawnego, [w:] Zasada pewności w prawie podatkowym, red. A. Kaźmierczyk, A. Franczak, Warszawa 2018, wyd. Wolters Kluwer: PDF.

Na kolejnym wykładzie niezbędne będzie posiadanie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.)