Wydarzenia, ciekawostki

W dniu 25 listopada 2018 roku w Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu odbyła się promocja książki: Radom-Wośniki Stanowisko 2. Cmentarzysko kultury łużyckiej w regionie radomskim. Wykład promujący książkę wygłosiła jej autorka, dr hab. Elżbieta M. Kłosińska z Instytutu Archeologii UMCS w Lublinie, przedstawiając głównie wyniki opracowania materiałów archeologicznych. Odkryte przypadkowo cmentarzysko było przebadane przed 50 laty przez Wojciecha Twardowskiego, wieloletniego pracownika Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu. Sylwetka tego badacza została zaprezentowana w obszernym wstępie do książki, napisanym przez Agnieszkę Farbiszewską.

Liczące 234 groby cmentarzysko funkcjonowało przede wszystkim w późnym okresie epoki brązu do początków wczesnej epoki żelaza. Dominowały na nim popielnice, które ustawiano w czystym piasku lub w jamach, do których wsypywano także resztki stosu. Przystawki z pożywieniem oraz inne wyposażenie w postaci osobistej biżuterii zmarłych odkrywano tu bardzo rzadko. W trakcie eksploracji cmentarzyska oraz podczas analizy rezultatów odkryć ujawniły się interesujące przejawy obrzędowości pogrzebowej. Stwierdzono m.in. istnienie skupisk popielnic (prawdopodobne kwatery rodzinne), układanie urn jednej na drugiej, obecność otworów w ściankach pojemników na kości, czy dawanie krzemieni do grobów.

Cmentarzysko było zlokalizowane w dolinie rzeki Mlecznej, prawego dopływu Radomki i można je zaliczyć do niezbyt licznej grupy stanowisk podgrupy kieleckiej grupy górnośląsko-małopolskiej kultury łużyckiej. Użytkownicy cmentarzyska zapewne mieszkali w jego pobliżu, jednak ze względu na zabudowę miejską nie udało się zlokalizować osady. Uprawiano zboża (proso) i hodowano zwierzęta (owca/koza, bydło, koń, pies).

Archeologicznemu rozpoznaniu materiałów towarzyszyły również specjalistyczne analizy, które znacznie wzbogaciły wnioskowanie. Przeprowadzono analizy: krzemieni (Jerzy Libera), ludzkich szczątków kostnych (Barbara Mnich, Patrycja Nowakowska, Karina Smolińska, Krzysztof Szostek), zwierzęcych szczątków kostnych z grobów (Joanna Piątkowska-Małecka), składu masy ceramicznej popielnic (Anna Rauba-Bukowska), składu brązów (Marcin J. Biborski), odcisków roślinnych na ceramice grobowej (Grzegorz Skrzyński). Wykonano też kilka dat C14 z zachowanych próbek węgla drzewnego (Marek Krąpiec).

W ramach projektu dofinansowanego w ramach programu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego Ochrona zabytków archeologicznych i finansowanego także ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego, powstała nie tylko książka ale także film animowany, zatytułowany Po śmierci ku słońcu (jak chowano zmarłych nad Mleczną w czasach kultury łużyckiej), autorką scenariusza którego była Elżbieta M. Kłosińska. Książka oraz film wzbudziły duże zainteresowanie licznie zgromadzonej publiczności. Wywiązała się dyskusja, w trakcie której autorka odpowiedziała na pytania. Wszyscy zainteresowani otrzymali egzemplarze książki w specjalnych, przeznaczonych do celów promocyjnych opakowaniach.

opr. Elżbieta Kłosińska

 


 

W dniu 22 listopada 2018 r. odbyła się konferencja naukowa „Początki neolitu na ziemiach polskich”. W setną rocznicę urodzin Jana Kowalczyka, organizowana przez Instytut Archeologii UMCS w Lublinie, Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie i Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie. W konferencji wzięli udział archeolodzy z kilku ośrodków uniwersyteckich - Warszawy, Torunia, Rzeszowa i Lublina oraz Państwowego Muzeum Archeologicznego i Muzeum Ziemi Chełmskiej. Wśród osób zainteresowanych referatami oraz posterami znajdowali się archeolodzy z regionu, pracownicy naukowi UMCS oraz studenci. 
Krótka migawka fotograficzna z konferencji poniżej (fot. B. Proll i T. Wiśniewski) oraz informacje szczegółowe.

 

INFORMACJE O KONFERENCJI

Termin: 22 listopada 2018 roku, godz. 10.00
Miejsce: Sala Rady Wydziału Humanistycznego UMCS, Pl. M. Curie-Skłodowskiej 4a
Program Konferencji:

 



W roku 2018 przypada stulecie urodzin Docenta dr. hab. Jana Kowalczyka, wybitnego archeologa, znawcy problematyki neolitu, badacza pradziejów Lubelszczyzny i wieloletniego pracownika, najpierw Zakładu, a następnie Katedry Archeologii UMCS. 

Z tej okazji Instytut Archeologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie wraz z Państwowym Muzeum Archeologicznym w Warszawie oraz Instytutem Archeologii i Etnologii PAN w Warszawie organizuje konferencję naukową pt. „Początki neolitu na ziemiach polskich”. W setną rocznicę urodzin Jana Kowalczyka.

Spotkanie odbędzie się w dniu 22 listopada br. w Sali Obrad Rady Wydziału Humanistycznego UMCS. Program konferencji odnosi się do aktualnego stanu wiedzy o początkach gospodarki wytwórczej na ziemiach polskich, w tym formowania się rodzimych neolitycznych struktur społecznych. Ta współczesna perspektywa odwoływać się będzie do stanu wiedzy sprzed półwiecza, tj. ukazania się drukiem dysertacji habilitacyjnej Jana Kowalczyka. Referaty wygłoszą wybitni polscy badacze epoki kamienia z  instytucji naukowych z Warszawy, Poznania, Torunia i Rzeszowa. Ze strony organizatorów wystąpią: Hanna Kowalewska Marszałek (IAiE PAN), Barbara i Sławomir Sałacińscy (PMA), Jan Gurba i Jolanta Nogaj-Chachaj (UMCS), a także Andrzej Bronicki z Muzeum Ziemi Chełmskiej (absolwent UMCS). W programie przewidziana jest ponadto sesja posterowa. 

Organizację konferencji koordynuje Zakład Archeologii Pra- i Protohistorycznej IA UMCS. W prace zaangażowani są także studenci archeologii, członkowie Koła Naukowego Studentów Archeologii (Ewelina Bogudzińska, Magdalena Król, Aneta Kuzioła, Aleksandra Makaruk, Anna Sendłak, Seweryn Szymczak).

opr. Halina Taras

 

 

______________________________________________________________________________________________________

W dniu 25 listopada 2018 roku w Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu odbyła się promocja książki: Radom-Wośniki Stanowisko 2. Cmentarzysko kultury łużyckiej w regionie radomskim. Wykład promujący książkę wygłosiła jej autorka, dr hab. Elżbieta M. Kłosińska z Instytutu Archeologii UMCS w Lublinie, przedstawiając głównie wyniki opracowania materiałów archeologicznych. Odkryte przypadkowo cmentarzysko było przebadane przed 50 laty przez Wojciecha Twardowskiego, wieloletniego pracownika Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu. Sylwetka tego badacza została zaprezentowana w obszernym wstępie do książki, napisanym przez Agnieszkę Farbiszewską.

Liczące 234 groby cmentarzysko funkcjonowało przede wszystkim w późnym okresie epoki brązu do początków wczesnej epoki żelaza. Dominowały na nim popielnice, które ustawiano w czystym piasku lub w jamach, do których wsypywano także resztki stosu. Przystawki z pożywieniem oraz inne wyposażenie w postaci osobistej biżuterii zmarłych odkrywano tu bardzo rzadko. W trakcie eksploracji cmentarzyska oraz podczas analizy rezultatów odkryć ujawniły się interesujące przejawy obrzędowości pogrzebowej. Stwierdzono m.in. istnienie skupisk popielnic (prawdopodobne kwatery rodzinne), układanie urn jednej na drugiej, obecność otworów w ściankach pojemników na kości, czy dawanie krzemieni do grobów.

Cmentarzysko było zlokalizowane w dolinie rzeki Mlecznej, prawego dopływu Radomki i można je zaliczyć do niezbyt licznej grupy stanowisk podgrupy kieleckiej grupy górnośląsko-małopolskiej kultury łużyckiej. Użytkownicy cmentarzyska zapewne mieszkali w jego pobliżu, jednak ze względu na zabudowę miejską nie udało się zlokalizować osady. Uprawiano zboża (proso) i hodowano zwierzęta (owca/koza, bydło, koń, pies).

Archeologicznemu rozpoznaniu materiałów towarzyszyły również specjalistyczne analizy, które znacznie wzbogaciły wnioskowanie. Przeprowadzono analizy: krzemieni (Jerzy Libera), ludzkich szczątków kostnych (Barbara Mnich, Patrycja Nowakowska, Karina Smolińska, Krzysztof Szostek), zwierzęcych szczątków kostnych z grobów (Joanna Piątkowska-Małecka), składu masy ceramicznej popielnic (Anna Rauba-Bukowska), składu brązów (Marcin J. Biborski), odcisków roślinnych na ceramice grobowej (Grzegorz Skrzyński). Wykonano też kilka dat C14 z zachowanych próbek węgla drzewnego (Marek Krąpiec).

W ramach projektu dofinansowanego w ramach programu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego Ochrona zabytków archeologicznych i finansowanego także ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego, powstała nie tylko książka ale także film animowany, zatytułowany Po śmierci ku słońcu (jak chowano zmarłych nad Mleczną w czasach kultury łużyckiej), autorką scenariusza którego była Elżbieta M. Kłosińska. Książka oraz film wzbudziły duże zainteresowanie licznie zgromadzonej publiczności. Wywiązała się dyskusja, w trakcie której autorka odpowiedziała na pytania. Wszyscy zainteresowani otrzymali egzemplarze książki w specjalnych, przeznaczonych do celów promocyjnych opakowaniach.

opr. Elżbieta Kłosińska