Katedra Gospodarki Światowej i Integracji Europejskiej

Na zdjęciu od lewej: dr T. Białowąs, dr M. Kąkol, prof. B. Mucha-Leszko (Kierownik Katedry), mgr K. Twarowska, dr M. Wojtas, dr P. Pasierbiak 

PRACOWNICY KATEDRY
1. prof. dr hab. Bogumiła Mucha-Leszko – profesor zwyczajny, kierownik
2. dr Tomasz Białowąs - adiunkt
3. dr Magdalena Kąkol - adiunkt
4. dr Paweł Pasierbiak - adiunkt
5. dr Monika Wojtas - adiunkt
6. mgr Katarzyna Twarowska - asystent

O KATEDRZE
W historii Katedry można wyróżnić kilka okresów. Pierwszy i można powiedzieć najważniejszy, to utworzenie w ramach Instytutu Ekonomii Wydziału Ekonomicznego UMCS w 1989 roku Zakładu Gospodarki Światowej, co było spowodowane wzrostem znaczenia tematyki międzynarodowej w badaniach ekonomicznych i potrzebą jej rozwijania w programach studiów, większym zainteresowaniem pracowników Instytutu Ekonomii specjalizacją w zakresie międzynarodowych stosunków ekonomicznych oraz powiększaniem się grupy samodzielnych pracowników naukowych ze stopniem doktora habilitowanego. W latach 1989-1992 funkcję kierownika Zakładu Gospodarki Światowej pełniła prof. dr hab. Maria Ciepielewska, która starała się w działalności badawczej wzmacniać regionalne aspekty międzynarodowych stosunków gospodarczych nadając wyższą rangę specjalizacji w integracji europejskiej. Pani Profesor wyróżniała się w Polsce dużym dorobkiem i wiedzą w dziedzinie wspólnej polityki rolnej Unii Europejskiej, a także wysoką aktywnością we współpracy międzynarodowej i przyczyniła się do większej rozpoznawalności Zakładu w ośrodkach akademickich krajowych i zagranicznych. Wpłynęła również na reorientację zainteresowań naukowych dr hab. Bogumiły Muchy-Leszko z amerykańskich na europejskie, i jak się okazało, był to czynnik przesądzający o naukowo-badawczym charakterze Zakładu i rozwoju młodszych pracowników tej jednostki. Nie oznaczało to porzucenia badań nad gospodarką Stanów Zjednoczonych. Pozostała ona przedmiotem analiz jako główne centrum gospodarki światowej i konkurent w rywalizacji z Unią Europejską o wpływy w globalnym układzie sił.

W związku z przejściem prof. dr hab. Marii Ciepielewskiej na emeryturę obowiązki kierownika Zakładu przejęła w 1992 roku dr hab. Bogumiła Mucha-Leszko, niemniej prof. dr hab. Maria Ciepielewska nadal (jeszcze przez kilka lat) pracowała w Zakładzie i wspierała swoją wiedzą i doświadczeniem wszystkich, którzy na Jej pomoc byli otwarci.

Biorąc pod uwagę rozwijającą się działalność pracowników Zakładu, koncentrującą się wokół zagadnień integracji i gospodarki europejskiej w ramach projektów Jean Monneta i wyrażającą się coraz większą aktywnością dydaktyczną na Wydziale w prowadzeniu wykładów ogólnouniwersyteckich i na innych uczelniach, a także uczestnictwem w przygotowywaniu programu studiów europejskich w projektach Tempus oraz powstający dzięki temu dorobek naukowy w formie różnego typu publikacji - lata 1993-2000 można traktować jako drugi okres w funkcjonowaniu Zakładu. Był on zdominowany specjalizacją europejską i intensywnąmiędzynarodową współpracą naukową. W roku 1995 Zakładowi przyznano tytuł Jean MonnetChair in Economics of European Integration na podstawie wniosku dr hab. prof. nadzw. UMCS Bogumiły Muchy-Leszko (PL 95/014) oraz projekt badawczy Socio-economics Aspects of Poland's Adjustments towards European Union Standards (PL 95/015). W latach 1998-2001 Zakład uczestniczył w trzech projektach Tempus Jep. W dwóch ogólnoeuropejskich, których inicjatorem był Instytut Europejski w Łodzi (a personalnie dr Kazimierz Sobotka), a brało w nich udział kilkanaście uniwersytetów zagranicznych i krajowych, w tym ze strony UMCS dr hab. Bogumiła Mucha-Leszko, prof. UMCS jako koordynator lokalny. W trzecim projekcie Tempus pracownicy Zakładu dr hab. Bogumiła Mucha-Leszko, prof. UMCS i dr Jarosław Kuśpit uczestniczyli jako wykładowcy.

Dzięki rozwijanej współpracy międzynarodowej powstawały prace naukowe wydawane między innymi w Biuletynie Europejskim, serii wydawniczej Zakładu uruchomionej w 1995 roku. Ważną formą współpracy były staże naukowe pracowników i wyjazdy studentów z seminariów dyplomowych prowadzonych przez dr hab. prof. nadzw. Bogumiłę Muchę-Leszko do uniwersytetów zagranicznych, jak: University College Dublin, University of Hull, University of Kent, University of Sussex, University of Regensburg, University of Rennes, University of Perugia, European University Institute in Florence. Pracownicy naukowi z uniwersytetów zagranicznych byli zapraszani z gościnnymi wykładami.

Specjalizacja pracowników Zakładu w ekonomii integracji europejskiej i systematyczne publikacje dały podstawę do zmiany jego nazwy na Zakład Gospodarki Światowej i Integracji Europejskiej (2000). Oficjalne potwierdzenie rozszerzenia zakresu działalności naukowo-badawczej i dydaktycznej Zakładu przez nadanie nowej nazwy uprawniają do wyróżnienia trzeciego okresu 2000-2009, rozpoczynającego poczucie odpowiedzialności zespołu za utrzymanie tempa rozwoju naukowego i pozycji w dynamicznym środowisku ekonomistów specjalizujących się w ekonomii międzynarodowej, w tym zwłaszcza ekonomii integracji europejskiej. W głównym nurcie badań i dyskusji naukowych na początku XXI wieku znalazły się: globalizacja i regionalizacja, skutki rewolucji ICT, rosnące umiędzynarodowienie procesów produkcyjnych, zmiany w układzie sił gospodarczych, globalne nierównowagi, funkcjonowanie i efekty Unii Gospodarczo-Walutowej w Europie, wschodnie rozszerzenie Unii Europejskiej, awans gospodarczy Chin i regionu azjatyckiego. Zespół Zakładu Gospodarki Światowej i Integracji Europejskiej wniósł swój wkład do dorobku naukowego i literatury ekonomicznej w zakresie wymienionej tematyki.

Za najważniejsze osiągnięcia Zakładu w latach 2000-2009 można uznać publikacje: 

- Gospodarka światowa. Handel zagraniczny i marketing, (red.) B. Mucha-Leszko, Wyd. UMCS, Lublin 2003, ss. 361;
- Współczesna gospodarka światowa. Główne centra gospodarcze, (red.) B. Mucha-Leszko, Wyd. UMCS, Lublin 2005, ss. 360;
- 50 lat Traktatów Rzymskich. Sukcesy i trudne realia integracji europejskiej, Biuletyn Europejski, wydanie specjalne, (red.) B. Mucha-Leszko, Wyd. UMCS, Lublin 2007, ss. 196;- M. Kąkol, Pomoc państwowa w polityce konkurencji w Unii Europejskiej, Biuletyn Europejski 2006/2007, Wyd. UMCS, Lublin 2007, ss. 340;
- B. Mucha-Leszko, Strefa euro. Wprowadzanie, funkcjonowanie, międzynarodowa rola euro. Wyd. UMCS, Lublin 2007, ss. 385;
- P. Pasierbiak, Miejsce Unii Europejskiej w zagranicznej ekspansji gospodarczej Japonii, Biuletyn Europejski 2008, Wyd. UMCS, Lublin 2008, ss. 347.

Dowodem uznania dla dorobku zespołu Zakładu było zaproszenie do udziału w międzynarodowym projekcie badawczym The euro and the enlargement. A single currency for a reunified Europe od prof. Angelo Santagostino z Uniwersytetu w Bresci (2002). Efektem tej współpracy był udział kilku pracowników i doktorantów w publikacji wydanej we Włoszech oraz w konferencji w Bresci i Weronie.
Stopnie naukowe doktora nauk ekonomicznych uzyskane w Zakładzie w latach 2002-2008: Aneta Jarosz (2002), Aleksandra Maciaszczyk (2003), Bartosz Jóźwik (2003), Dorota Miłek (2004), Magdalena Kąkol (2007), Paweł Pasierbiak (2008), Regina Demjaniuk (2008), Oleksandr Honchar (2008). Troje z nich to pracownicy Zakładu.

Kolejny, czwarty okres w działalności Zakładu rozpoczął się od podniesienia jego statusu do rangi Katedry Gospodarki Światowej i Integracji Europejskiej w 2009 roku.W lutym 2009 roku tytuł profesora nauk ekonomicznych uzyskała dr hab. Bogumiła Mucha-Leszko, prof. UMCS. Główne kierunki badań naukowych zostały utrzymane, dzięki czemu zespół Katedry jest coraz bardziej obecny w literaturze polskiej i zagranicznej. Rozpoznawalność Katedry wzrosła również w rezultacie uczestnictwa pracowników w konferencjach krajowych i zagranicznych. W rezultacie kolejnych awansów naukowych do stopnia doktora nauk ekonomicznych mgr Tomasza Białowąsa i mgr Moniki Wojtas oraz Ich zainteresowań potwierdzonych dorobkiem publikacyjnym ukształtował się profil naukowy Katedry obejmujący następujące specjalizacje: gospodarka globalna, handel międzynarodowy i polityka handlowa, finanse międzynarodowe, gospodarka Azji, gospodarka Unii Europejskiej oraz korzyści jednolitego rynku wewnętrznego i wspólnego obszaru walutowego. Syntetyzując opis specjalizacji można je ująć w dwóch kategoriach: makroekonomii międzynarodowej i ekonomii integracji europejskiej.

W latach 2009-2015 zostały opublikowane trzy monografie zbiorowe rozwijające specjalizację Katedry w ekonomii integracji europejskiej oraz handlu międzynarodowym i polityce handlowej:
- Pozycja Unii Europejskiej w handlu międzynarodowym, (red.) B. Mucha-Leszko, Wyd. UMCS, Lublin 2009, ss. 218;
- Gospodarka i polityka makroekonomiczna strefy euro w latach 2008-2010, (red.) B. Mucha-Leszko, Wyd. UMCS, Lublin 2011, ss. 262,
- Pozycja gospodarcza Polski w Unii Europejskiej, (red.) B. Mucha-Leszko, Wyd. UMCS, Lublin 2014, ss. 303.

Łącznie w tym okresie pracownicy Katedry opublikowali ponad 160 artykułów naukowych i rozdziałów w monografiach zbiorowych i występowali z referatami na 55 konferencjach krajowych i zagranicznych.
W latach 2009-2015 stopnie naukowe doktora nauk ekonomicznych w Katedrze uzyskali Aleksandra Gawlikowska-Fyk (2010), Tomasz Białowąs (2011) i Monika Wojtas (2012), w tym dwoje pracowników Katedry.

DZIAŁALNOŚĆ NAUKOWO-BADAWCZA
Działalność naukowo-badawcza Katedry jest prowadzona w następujących dziedzinach ekonomii:

1)      ekonomia międzynarodowa, w tym przede wszystkim:

  1. gospodarka globalna i skutki globalizacji
  2. regionalizacja procesów gospodarczych
  3. zagraniczne inwestycje bezpośrednie i rola korporacji w gospodarce światowej
  4. handel międzynarodowy, polityka handlowa i czynniki przewagi konkurencyjnej
  5. finanse międzynarodowe (systemy kursowe i ich wpływ na przewagę konkurencyjną)
  6. pozycja Polski w gospodarce globalnej

2)      ekonomia integracji europejskiej:

  1. teoria międzynarodowej integracji gospodarczej a praktyka integracji europejskiej
  2. korzyści integracji ekonomicznej na przykładzie wybranych krajów Unii Europejskiej
  3. korzyści i zagrożenia wynikające z przyjęcia wspólnej waluty
  4. konwergencja gospodarcza w Unii Europejskiej
  5. gospodarka Unii Europejskiej, zmiany strukturalne i pozycja w globalnym układzie sił
  6. pozycja gospodarcza Polski w Unii Europejskiej