Zakład Historii Sztuki

Zakład Historii Sztuki został powołany 1 września 2003 roku w miejsce wcześniej istniejącej Pracowni Historii Sztuki. W czterdziestoletnich dziejach studiów plastycznych na UMCS nauczaniem historii sztuki oraz prowadzeniem seminariów licencjackich i magisterskich z jej zakresu zajmowali się (lub nadal się zajmują): Jan Górak, Ireneusz Jan Kamiński, Alicja Kurzątkowska, Ewa Letkiewicz, Karol Majewski, Piotr Majewski, Tadeusz Mroczek, Kazimierz Parfianowicz, Konrad Szurowski oraz Jerzy Żywicki. Pierwszym historykiem sztuki prowadzącym zajęcia na studiach plastycznych UMCS był mgr Konrad Szurowski, zatrudniony 1 września 1974 roku. Po jego przedwczesnej śmierci (30 IV 1977 roku), w wieku 36 lat, zatrudniono kolejnych historyków sztuki: mgr. Ireneusza Jana Kamińskiego, mgr. Karola Majewskiego oraz mgr. Kazimierza Parfianowicza. K. Majewski pracował przez kilka lat (do połowy lat 80.). W latach 70. i 80. XX wieku obok I.J. Kamińskiego oraz K. Parfianowicza zatrudniano na czas określony dr. Jana Góraka, dr Alicję Kurzątkowską oraz mgr. Tadeusza Mroczka. W roku 1986 podjęli pracę mgr Ewa Letkiewicz oraz mgr Jerzy Żywicki, a w 2006 dr Piotr Majewski. W roku 2006 na emeryturę odszedł starszy wykładowca mgr Kazimierz Parfianowicz, a w 2007 roku dr hab. Ireneusz J. Kamiński, prof. nadzw. UMCS (kierownik Zakładu do 2007 roku).

Aktualnie Zakład zatrudnia troje historyków sztuki. Są to adiunkci: dr hab. Ewa Letkiewicz, dr Piotr Majewski oraz dr hab. Jerzy Żywicki (kierownik Zakładu). Zakład prowadzi działalność dydaktyczną i naukową. Głównym celem dydaktyki jest przekazanie studentom wiedzy o sztuce, jej historii i teorii, od czasów prehistorycznych po współczesność oraz wiedzy na temat metod badań nad sztuką. Pracownicy zakładu w ramach swoich zadań dydaktycznych prowadzą wykłady i ćwiczenia. Prowadzą także seminaria licencjackie i magisterskie, a powstające na nich prace składają się na dyplom, którego drugim, koniecznym elementem jest praca artystyczna. Działalność naukową Zakładu wyznaczają badania jego pracowników, zaś ich wyniki są publikowane w pracach naukowych w postaci książek i artykułów, prezentowane są też na sesjach naukowych, szerzej udostępniane również przez wydawnictwa popularnonaukowe i cykliczne wykłady otwarte.

Doktor hab. Ewa Letkiewicz problematykę badań obejmujących sztuki wizualne znajduje w obszarze nowożytnej sztuki europejskiej. Jej zainteresowania badawcze skupiają się przede wszystkim na funkcjach sztuki i miejscu, jakie zajmuje w kontekście społecznym. Dotyczą zarówno materialnych aspektów sztuki i znaczeń (symbolicznych, mistycznych, ideowych) nadawanych sztuce przez jej użytkowników, jak i skutków wywołanych przez sztukę, wpływających na relacje w życiu społecznym i prywatnym pojedynczych osób. Badania ostatnich lat w dużej części poświęciła zaniedbanej dziedzinie polskiej sztuki, jaką jest historia klejnotów. Dotychczasowy dorobek pisarski dr hab. Letkiewicz to ponad 60 prac naukowych i popularnonaukowych opublikowanych w kraju i za granicą. Jest autorką książek: Polskie witraże nowożytne malowane emaliami; Klejnoty w Polsce. Czasy ostatnich Jagiellonów i Wazów; Klejnoty w osiemnastowiecznej Polsce.

Dr Piotr Majewski zainteresowania badawcze ogniskuje na sztuce polskiej XX i XXI wieku w kontekście europejskiej i rodzimej tradycji artystycznej, życiu artystycznym w Lublinie w XX wieku, historii i teorii obrazu, w tym szczególnie w mediach malarskich i graficznych, oraz na dziejach piśmiennictwa o sztuce, a zwłaszcza krytyki artystycznej. W ostatnim okresie prowadzi badania na temat polsko-francuskich relacji artystycznych po drugiej wojnie światowej. Opublikował opracowanie naukowe Malarstwo materii w Polsce jako formuła „nowoczesności”. Jest współredaktorem i współautorem kilku zbiorowych opracowań naukowych, w tym dwutomowej publikacji poświęconej Grupie „Zamek” (Grupa „Zamek”. Historia – krytyka – sztuka; Grupa „Zamek”. Konteksty – wspomnienia – archiwalia) oraz monografii Tytus Dzieduszycki-Sas 1934–1973. Jest autorem artykułów naukowych publikowanych w czasopismach naukowych i książkach wieloautorskich. Dr Majewski prowadzi działalność popularyzującą wiedzę na temat sztuki nowoczesnej, m.in. współprowadząc Lubelskie Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych oraz jako kurator wystaw sztuki współczesnej. Publikował teksty popularyzatorskie na łamach m.in. „Znaku”, „Exitu” i „Artluka”.

Badania dr. hab. Jerzego Żywickiego skupiają się przede wszystkim na architekturze Lublina i Lubelszczyzny XIX i pierwszej połowy XX wieku. Jest autorem trzech monografii naukowych: Architektura neogotycka na Lubelszczyźnie; Jana Gumowskiego motywy polskie. Studium o tekach litograficznych; Urzędnicy: architekci, budowniczowie, inżynierowie cywilni... Ludzie architektury i budownictwa w województwie lubelskim oraz guberni lubelskiej w Królestwie Polskim w latach 1815–1915, ponad trzydziestu artykułów naukowych zamieszczonych w pracach zbiorowych oraz czasopismach, podręcznika szkolnego (do gimnazjum) poświęconego sztuce współczesnej, kilkunastu wstępów do katalogów wystaw, a ponadto bardzo licznych artykułów popularnonaukowych.

Godziny dyżurów:
Aktualne godziny dyżurów dostępne są na profilach osobowych pracowników Zakładu.

Pracownicy:

dr hab. Jerzy Żywicki - kierownik Zakładu

dr Ewa Letkiewicz

dr Piotr Majewski