Lublin - stolica ruchu rowerowego?

W poniedziałek 14 grudnia, na Wydziale Nauk o Ziemi i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej odbyła się ostatnia w roku kalendarzowym 2015, XXVI Studencka Debata z cyklu „Gospodarka Przestrzenna w teorii i praktyce” organizowana cyklicznie przez członków Studenckiego Koła Naukowego Planistów pod kierownictwem dr Dagmary Kociuby.

Debata zorganizowana pod hasłem: „Lublin - stolica ruchu rowerowego?” miała za zadanie podsumować zakończony 1 grudnia drugi już sezon rowerowy w Lublinie oraz przedstawić wyniki badań organizacji działających na rzecz ruchu rowerowego, przeprowadzanych w celu sprostania potrzebom przybywających w szybkim tempie rowerzystów. Gośćmi specjalnymi byli Panowie Krzysztof Kowalik, Paweł Cal i Maciej Lubaś przedstawiciele Porozumienia Rowerowego Lublin oraz Stowarzyszenia Świdnik Miasto Dla Rowerów oraz Pan Aleksander Wiącek - asystent Prezydenta Miasta Lublin ds. polityki rowerowej, a także Pani Jolanta Kwiatkowska z Urzędu Miasta Świdnik i Pan Andrzej Gołacki - członek Rady Dzielnicy Rury. W debacie uczestniczyli także studenci KUL i Uniwersytetu Przyrodniczego.

Porozumienie Rowerowe jest organizacją, która powstała w kwietniu 2007 roku i od tego czasu aktywnie wspiera rozwój ruchu rowerowego w Lublinie w kwestii budowy odpowiedniej infrastruktury jak i poprzez wszelakiego rodzaju akcje mające na celu zachęcenie do częstszego używania roweru jako środka transportu i pobudzenie świadomości dotyczącej bezpiecznego poruszania się rowerem po lubelskich drogach. Mając na uwadze lepsze zrozumienie potrzeb lublinian w zakresie infrastruktury rowerowej, członkowie Porozumienia wraz z wolontariuszami, między innymi ze Studenckiego Koła Naukowego Planistów UMCS, w maju i czerwcu 2015 r. przeprowadzili pomiary ruchu rowerowego w 24 punktach pomiarowych rozmieszczonych na ulicach naszego miasta.

Przedstawiona przez Panów Krzysztofa Kowalika i Pawła Cala analiza zebranych danych ukazała z jaką skalą rowerzystów mamy do czynienia, jakie trasy są najbardziej oblegane i w związku z tym gdzie dobrej jakości infrastruktura rowerowa jest potrzebna, a gdzie mimo swojej obecności nie jest użytkowana. W trakcie dyskusji uczestnicy doszli do wniosku, że takie badania i analizy powinny być wykonane zanim padną decyzje o lokalizacji np. ścieżek czy stacji rowerowych. Wówczas planowanie infrastruktury będzie odbywać się zgodnie z faktycznymi potrzebami, które z roku na rok są coraz większe. Członkowie Porozumienia Rowerowego Lublin stworzyli również aplikację, która pozwala odczytać dane dotyczące działania roweru miejskiego. Naniesione na ortofotomapę, świetnie pokazują, które stacje cieszą się w Lublinie największą popularnością oraz w jakich kierunkach lublinianie podróżują najczęściej.

Kolejny prelegent Pan Maciej Lubaś Prezes Stowarzyszenia Świdnik Miasto Dla Rowerów podzielił się z uczestnikami debaty swoimi doświadczeniami na polu rozwoju infrastruktury rowerowej dla potrzeb mieszkańców. Przedstawił on na przykładzie miasta Świdnik, jak na przestrzeni lat zwiększyła się liczba rowerzystów. Co jest warte podkreślenia w Świdniku największą grupę stanowią dzieci i młodzież podróżująca do szkoły - pod każdą szkołą można spotkać od 75 do 150 rowerów. Jak zaznaczył prelegent „rowerzyści są tam gdzie jest infrastruktura, czyli tam gdzie czują się bezpiecznie”, dlatego jeżeli chcemy ograniczyć ruch samochodowy na rzecz rowerów musimy zapewnić odpowiednie warunki, aby jazda była bezpieczna i stała się przyjemnością”.

W dalszej części spotkania Magdalena Drwal - przedstawicielka Studenckiego Koła Naukowego Planistów przedstawiła wyniki ankiety przeprowadzanej wśród mieszkańców Lublina - głównie studentów. Dotyczyła ona preferencji w wyborze środka transportu i dała możliwość zderzenia jakości infrastruktury z realiami jej użytkowania. Mimo coraz powszechniejszego dostępu do roweru miejskiego najpopularniejszym środkiem transportu jest wciąż komunikacja miejska, korzysta z niej 48% respondentów, niewiele mniej porusza się pieszo. Zaledwie 6% przeankietowanych osób wybiera rower jako podstawowy środek do przemieszczania się po mieście. Być może jest to wynikiem braku łatwego dostępu do roweru- aż 60% ankietowanych preferuje poruszanie się własnym rowerem niż wypożyczenie ze stacji roweru miejskiego. Z tych 60% większość nie posiada roweru (głównie z powodu braku miejsca do jego przechowywania), więc wybiera komunikację miejską. Kolejnym ważnym powodem innego sposobu poruszania się jest brak ścieżek rowerowych i miejsc gdzie rowery mogłyby być bezpiecznie pozostawione- w szczególności mowa tu o centrum miasta gdzie ruch jest najintensywniejszy. Tak dzieje się między innymi w okolicach Krakowskiego Przedmieścia, Starego Miasta czy Zamku lubelskiego, gdzie jak wynika z analizy danych o wypożyczonych rowerach ruch jest największy, jednak nie spotkamy tam ani metra ścieżki rowerowej.

Dyskusja, którą moderowały Agnieszka Andrzejkowicz i Dominika Mazur, umożliwiła poznanie zdania bezpośrednich użytkowników infrastruktury rowerowej. Wynikło z niej, że głównym problemem rowerzystów jest brak miejsca do bezpiecznego przechowywanie roweru. Rozwiązaniem mogłoby być budowanie zadaszonych wiat przeznaczonych do tego celu - w szczególności na miasteczkach akademickich, gdzie studenci mieszkający w akademikach nie mają dostępu do np. piwnic. Kolejnym ciekawym pomysłem, który padł od uczestników debaty dotyczył instalacji przy rowerach systemu GPS, dzięki któremu otrzymalibyśmy dane o faktycznym przebiegu trasy lubelskich rowerzystów, co pozwoliłoby na wyposażanie w infrastrukturę techniczną odpowiednich ścieżek. Kolejnym utrudnieniem, na jakie wskazali rozmówcy był transport bagażu w postaci laptopa czy zakupów. Według Pana Aleksandra Wiązka jeżeli ktoś chce jeździć, sytuacja taka nie stanowi jednak najmniejszego problemu.

Przedstawione przez prelegentów dane, analizy oraz wysnute przez nich wnioski wymagają stopniowego wprowadzania w życie. Dzięki dobrym praktykom, podpartymi wcześniejszymi badaniami mamy szanse aby hasło debaty: „Lublin - stolica ruchu rowerowego?” nie było tylko pytaniem lecz stwierdzeniem stanu faktycznego.

Debata odbyła się pod patronatem JM Rektora UMCS prof. dr hab. Stanisława Michałowskiego, Dziekana Wydziału NoZiGP UMCS prof. dr hab. Radosława Dobrowolskiego. Patronat medialny: Akademickie Radio Centrum.

Dorota Wolińska
SKNP UMCS